Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

zuhur

zooloji

Fransızca zoologie "hayvanbilim" sözcüğünden alıntıdır.

zor

Farsça ve Orta Farsça zūr veya zōr زور z "güç, şiddet, kuvvet, zahmet" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zāwar- sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe śūra शूर z "güçlü, kuvvetli, yiğit" sözcüğü ile eş kökenlidir.

zoraki

Farsça zōr زور z ve Farsça sözcük Yeni Yunanca +aki -ακι z sözcüklerinin bileşiği olabilir; ancak bu kesin değildir.

zorba

Farsça zōrbāz زورباز z "güç gösterisi yapan, pehlivan" sözcüğünden alıntıdır.

zorunlu

Yeni Türkçe zorun "mecburen" sözcüğünden Yeni Türkçe +lI(g) ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi zor sözcüğünden Yeni Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir.

zuhur
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
ḳazā ve ḳader taḳdīr-i rabbānīden gelür ve dokuz felekden geçer ve ˁālem-i ẓuhūra [görünür dünyaya] kavuşur [ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
Bu oğlan ẓuhūr édeli Dirse Hanuŋ nazarı bize eksük oldu.

Köken

Arapça ẓhr kökünden gelen ẓuhūr ظُهُور z "1. belirme, görünme, 2. görüntü, parıltı, gösteriş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓahara ظَهَرَ z "ışıdı, parladı, belirdi" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

Ek açıklama

Aynı nihai kökten Arapça zahara زهر "parladı, ışıdı".

Benzer sözcükler

zuhurat


06.04.2019
zula

Yeni Yunanca zúla ζούλα z "1. tabaka haline getirilmiş esrar, 2. kaçak (mal), gizli (yer)" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca zuló ζουλώ z "sıkmak, ezmek, bastırmak" fiilinden türetilmiştir.

zulmet

Arapça ẓlm kökünden gelen ẓulma(t) veya ẓulūma(t) ظُلْمَة z "karanlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓalima ظَلِمَ z "hava karardı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zulüm

Arapça ẓlm kökünden gelen aynı anlama gelen ẓulm ظلم z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓalama ظَلَمَ z "zulmetti" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça ẓalima ظَلِمَ z "karardı" fiili ile eş kökenlidir. (NOT: Arapça fiil Akatça ṣulmu "siyah" sözcüğü ile eş kökenlidir. Akatça sözcük Akatça ṣalāmu "karanlık olma" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

zum

İngilizce zoom "(uçak) pike yapma, (kamera) ani yaklaşma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce zoom "çizgi romanlada uçak sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

zurna

Farsça sūrnāy veya surnā سورناى/سرنا z "bir üflemeli çalgı, zurna" sözcüğünden alıntıdır.