zorba

zonk

"baş ağrısı sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

zonta

Yunanca zónto ζώντο z "canlı varlık, hayvan" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Yunanca sözcük Eski Yunanca záō ζάω z "yaşamak" fiilinden türetilmiştir.

zooloji

Fransızca zoologie "hayvanbilim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince zoologia sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1649 Johannes Schröder, Alm. tabip ve doğabilimci.)

zor

Farsça ve Orta Farsça zūr veya zōr زور z "güç, şiddet, kuvvet, zahmet" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zāwar- sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe śūra शूर z "güçlü, kuvvetli, yiğit" sözcüğü ile eş kökenlidir.

zoraki

Yunanca zoráki ζοράκι z "biraz zor" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Türkiye Türkçesi zor sözcüğünün küçültme halidir.

zorba
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

zorbāz [ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
bir ṣāḥib-i dil [cesur kişi] bir zor-bāzı gördi [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
top gülleleriyle hānedānlarımızı berbād etdirüp bu kadar ādem kılıçdan geçmesine sebeb bu zorbā ve eşḳıyālardır [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
zor-bāz: Cabir, kuvvetli canbaz; zorbā.

Köken

Farsça zōrbāz زورباز z "güç gösterisi yapan, pehlivan" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için zor, +baz maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Eğer zorbāz varyantı ise, /z/ sesinin kaybı tatmin edici bir şekilde açıklanamamıştır.

Benzer sözcükler

zorbalaşmak, zorbalık


23.09.2017
zorunlu

Yeni Türkçe zorun "mecburen" sözcüğünden Yeni Türkçe +lI(g) ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi zor sözcüğünden Yeni Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir.

zuhur

Arapça ẓhr kökünden gelen ẓuhūr ظُهُور z "1. belirme, görünme, 2. görüntü, parıltı, gösteriş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓahara ظَهَرَ z "ışıdı, parladı, belirdi" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

zula

Yunanca zúla ζούλα z "1. tabaka haline getirilmiş esrar, 2. kaçak (mal), gizli (yer)" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yunanca zuló ζουλώ z "sıkmak, ezmek, bastırmak" fiilinden türetilmiştir.

zulmet

Arapça ẓlm kökünden gelen ẓulma(t) veya ẓulūma(t) ظُلْمَة z "karanlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓalima ظَلِمَ z "hava karardı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zulüm

Arapça ẓlm kökünden gelen aynı anlama gelen ẓulm ظلم z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓalama ظَلَمَ z "zulmetti" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça ẓalima ظَلِمَ z "karardı" fiili ile eş kökenlidir. (NOT: Arapça fiil Akatça ṣulmu "siyah" sözcüğü ile eş kökenlidir. Akatça sözcük Akatça ṣalāmu "karanlık olma" sözcüğü ile eş kökenlidir. )