zillet

zikir

Arapça ḏkr kökünden gelen ḏikr ذكر z "anma, adını söyleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏakara ذكر z "andı, adını söyledi" fiilinin fiˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice dəkar דְּכַר z "anmak, hatırlamak" fiili ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice fiil Akatça zakāru "adlandırmak, adını anmak" sözcüğü ile eş kökenlidir. Akatça sözcük Akatça zikru "ad" sözcüğünden türetilmiştir. )

zikzak

Fransızca ziczac veya zigzag "kırık çizgi, kırık çizgide hareket etme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

zil

Farsça zīr زير z "1. alt, aşağı, 2. müzikte tiz ses, bir çalgı grubunda en yüksek perdeli alet, soprano" sözcüğünden alıntıdır.

zilhicce

Arapça ḏū'l-ḥicca(t) ذوالحجّة z "«haccın sahibi», Arap aylarının sonuncusu, Hac ayı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥacc "hac" sözcüğünden türetilmiştir.

zilkade

Arapça ḏū'l-ḳaˁda(t) ذو القعدة z "«barışın sahibi», Arap aylarının on birincisi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳˁd kökünden gelen ḳaˁda(t) قعدة z "1. oturma, mabat, 2. akın ve gazadan geri durma, ateşkes" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça ḳaˁada "oturdu" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zillet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Nasırüddin Rabguzi, Kısasü'l-Enbiya, 1310]
Dāvūd yalavaç kırk yıl yığladı ẕilleti üçün mezellet "aynı anlamda" [ Nasırüddin Rabguzi, Kısasü'l-Enbiya, 1310]
götürür re'y ü kuvveti meẕellet

Köken

Arapça ḏll kökünden gelen ḏilla(t) ذلّة z "düşkünlük, aşağılanma, zül" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏalla ذَلَّ z "düşkün idi, aşağılandı" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

Daha fazla bilgi için zül maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

mezellet


03.02.2020
zilyet

Arapça ḏī'l-yadd ذى اليدّ z "elinde tutan, İslam hukukunda bir malın tasarrufuna fiilen sahip olan kimse" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏī ذى z "sahip" ve Arapça al-yadd اليدّ z "el" sözcüklerinin bileşiğidir.

zilyon

İngilizce zillion "çok büyük belirsiz sayı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce million sözcüğünden türetilmiştir.

zimmet

Arapça ḏmm kökünden gelen ḏimma(t) ذِمّة z "1. borç sözleşmesi, özellikle bir aşiretin koruması altına girme sözleşmesi, 2. kefalet, sorumluluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏamma ذمّ z "kınadı, ayıpladı" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zimmi

Arapça ḏimmī ذمّى z "1. birinin zimmeti veya himayesi altında olan, bir aşiretin korumasına sığınan, 2. İslam hukukuna tabi gayrımüslim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏmm kökünden gelen ḏimma(t) ذمّة z "garanti, kefalet" sözcüğünün nisbet halidir.

zina

Arapça zny kökünden gelen zināˀ زناء z "gayrimeşru cinsel ilişkiye giren" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice zny kökünden gelen zənā זְנָא z "zina etti, gayrımeşru ilişkiye girdi" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük İbranice zny kökünden gelen aynı anlama gelen zānāh וָנָה z fiili ile eş kökenlidir.