zero

zer

Farsça ve Orta Farsça zar زر z "altın" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *zarna- biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zari- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵʰelh₃- (*ǵʰel-) "parlamak, altın" kökünden evrilmiştir.

zerdali

Farsça zardālū زرد ألو z "«sarı erik», kayısı, prunus armeniaca" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça zard زرد z "sarı" (NOT: Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zairita- sözcüğü ile eş kökenlidir. ) ve Farsça ālū آلو z "erik cinsi meyvelerin genel adı" sözcüklerinin bileşiğidir.

zerde

Farsça zarde زرده z "1. sarı renk, sarı şey, altın gibi, 2. safran" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen zardak sözcüğünden evrilmiştir.

zerdeçal

Farsça zardeçāv veya zardeçūb زرده چاو/زرده چوب z "Hint safranı denilen bir tür sarı baharat" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça zarda زرده z "sarı" ve Farsça çūb veya çōb چوب z "çubuk" sözcüklerinin bileşiğidir.

zerk

Arapça zrḳ kökünden gelen zarḳ زرق z "... mızrak saplama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zaraḳa زرق z "1. azrak gözlü idi, gözünü belertti, kör idi, 2. mızrak sapladı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

zero
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"rulette sıfır" [ Cumhuriyet - gazete, 1932]
On lira ruj! Transversal bir lira. Zero: bir lira. [ Cumhuriyet - gazete, 1995]
[Cindoruk] Kahkahayı basıp 'Başbakanı hero değil zero yaparlar' dedi. "sıfır kalorili diyet ürünü" [ Ekşi Sözlük, 2005]
Coca Cola Zero: ... 0 kalori, 0 şekerli yeni cola ürünü.

Köken

Fransızca ve İngilizce zero "sıfır" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen zefiro veya zero sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen zephirum sözcüğü ile eş kökenlidir. Geç Latince sözcük Arapça aynı anlama gelen ṣifr sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için sıfır maddesine bakınız.

Ek açıklama

Batı geleneğinde zephirum "sıfır" kavramı ilk kez 1202'de Fibonacci'nin Liber Abaci kitabında anılmıştır.


15.11.2019
zerre

Arapça ḏrr kökünden gelen ḏarra(t) ذَرّة z "karınca, tohum, partikül, felsefede atom" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏarra ذَرَّ z "saçtı, özellikle tohum saçtı" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zerrin

Farsça ve Orta Farsça zarrīn زرّين z "altın gibi, altından yapılmış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zarənaēna- sözcüğü ile eş kökenlidir.

zerzevat

Farsça sabzī سبزى z "sebze" sözcüğünden +āt ekiyle türetilmiştir.

zevahir

Arapça ẓhr kökünden gelen ẓawāhir ظواهر z "görünen şeyler, görüntüler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓāhira(t) ظاهرة z "görünen şey" sözcüğünün fawāˁil vezninde çoğuludur.

zeval

Arapça zwl kökünden gelen zawāl زَوَال z "1. düşme, inme, düşkünlük, 2. güneşin inişi, öğleden sonra" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zāla زَالَ z "düştü, eksildi, tükendi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.