zır

zınk

"ani durma sesi, sarsıntı sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

zıp

"sıçrama sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

zıpır

Türkiye Türkçesi zıbırdak veya zıpırdak "zıp zıp hareket eden, yerinde durmayan" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi zıbırda- veya zıpırda- "zıplayarak hareket etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük zıp veya zıpır "sıçrama sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

zıpka

Abhazca adzıykva "dar paçalı pantolon" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Bläsing, Türk Dilleri Araştırmaları 12, 2006.) Bu sözcük Abhazca adza "dar" ve Abhazca áykva "pantolon" sözcüklerinin bileşiğidir.

zıpkın

Orta Türkçe sapġun veya sıpġun "kısa mızrak, balık tutma aracı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe sap- "delmek, saplamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

zır
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
zır, zırdeli, zırlamak, zırıltı

Köken

"zil sesi, ağlama sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

Benzer sözcükler

zırdeli, zırıl, zırıldamak, zırıldak, zırıldanmak, zırıldatmak, zırıltı, zırlamak, zırlatmak, zırtlak, zırzır

Bu maddeye gönderenler

zar3, zırt (zırtapoz)


18.02.2015
zırh

Farsça zirih زره z "savaş giysisi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen zrād sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zrāda- sözcüğü ile eş kökenlidir.

zırnık

Farsça zarnīχ زرنيخ z "sarı boya yapımında ve kıl dökücü olarak kullanılan bir mineral, arsenik sülfür" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen zarnik sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça zarn "altın, sarı" sözcüğünden türetilmiştir.

zırt

zır ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +t ekiyle türetilmiştir.

zırtapoz

zırt ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +oz ekiyle türetilmiştir.

zırva

Farsça zirbā veya zalubā "karışık aş" sözcüğünden alıntıdır.