zümrüt

zülfikar

Arapça ḏū'l-fiḳar ذو الفقر z "1. omurgalı, 2. Hz Ali'nin kılıcının adı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏū ذو z "sahip" ve Arapça al-fiḳar الفقر z "omurga, belkemiği" sözcüklerinin bileşiğidir.

zülfiyar

Farsça zulf-i yār زلف يار z "yarin saçı" sözcüğünden alıntıdır.

zülkarneyn

Arapça ḏū'l-ḳarnayn ذوالقرنين z "iki-boynuzlu, Kuran'da anılan efsanevi bir kişi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏū ذو z "sahibi, li" ve Arapça al-ḳarnayn قرنين z "iki boynuzlar" sözcüklerinin bileşiğidir. Arapça sözcük Arapça ḳarn قرن z "boynuz" sözcüğünün ikil (dual) halidir.

zülüf

Farsça zulf زُلْف z "saç, özellikle yüzün iki yanından sarkan saç" sözcüğünden alıntıdır.

zümre

Arapça zmr kökünden gelen zumra(t) زُمرة z "küme, topluluk, bir insan grubu" sözcüğünden alıntıdır.

zümrüt
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
smeradus - Fa & Tr: smurut [ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
Adı daχı hem bir sümürrüd ayağ/ getürdi ve içküye düzdi yarağ

Köken

Arapça ve Farsça zumurrud veya zumrud زمرد z "bir değerli taş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen zmargad veya zmargdā זמרגדא z sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 405) Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen smáragdos σμάραγδος z sözcüğü ile eş kökenlidir. Yunanca sözcük Akatça barraqtu "bir tür değerli taş" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Chicago Assyrian Dictionary sf. 2.113) Akatça sözcük Akatça barāqu "parlamak, şimşek çakmak" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Chicago Assyrian Dictionary sf. 2.103)

Daha fazla bilgi için berk2 maddesine bakınız.

Ek açıklama

Sözcüğün nihai kaynağı belirsiz olmakla birlikte Hintçe veya bir Sami dili olabilir. Karş. Akatça barraqtu, İbranice bāreket בָּרֶקֶת "bir değerli taş"; ve Sanskritçe marakata मरकत (aynı anlamda). • Ermenice zmruχt զմրուխտ ve Latince smaragdus (aynı anlamda) Yunancadan alıntıdır. İngilizce emerald, Fransızca émeraud, İspanyolca esmeralda vb. (aynı anlamda) Latince biçimden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

zümrüdi, zümrütvari

Bu maddeye gönderenler

izmarit2, zebercet


11.12.2017
zünnar

Arapça znr kökünden gelen zunnār زُنَّار z "keşişlerin bağladığı kuşak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca zonárion ζωνάριον z "küçük kuşak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca zōnē ζώνη z "kuşak" sözcüğünün küçültme halidir.

züppe

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

zürafa

Arapça zrf kökünden gelen zurāfa(t) زرافة z "Afrika kökenli bir hayvan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça aynı anlama gelen zurnāpāy زرناپاى z sözcüğü ile eş kökenlidir.

zürefa

Arapça ẓrf kökünden gelen ẓurafāˀ ظُرَفَاء z "zarifler, kibarlar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓarīf ظريف z sözcüğünün fuˁalā vezninde çoğuludur.

zürriyet

Arapça ḏrr kökünden gelen ḏurriyya(t) ذرّيّة z "tohum, soy, bir kişinin soyundan gelenler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏarra ذَرَّ z "saçtı, tohum attı" fiilinin masdarıdır.