zülfikar

züht

Arapça zhd kökünden gelen zuhd زهد z "(dünya nimetlerinden) vazgeçme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zahada زهد z "vazgeçti, kaçındı, terketti" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır.

zühul

Arapça ḏhl kökünden gelen ḏuhūl ذهول z "unutma, akıl karışıklığı, dalgınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏahala ذهل z "aklı karıştı, daldı" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

zül

Arapça ḏll kökünden gelen ḏull ذلّ z "düşkünlük, alçalma, hor ve hakir olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏalla ذلّ z "hor ve hakir idi" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice #dll דלל z "küçülme, azalma" kökü ile eş kökenlidir. )

zülbiye

Farsça zalūbā veya zirbā زلو با z "çeşitli şekillerde tarif edilen karışık aş veya tatlı" sözcüğünden alıntıdır.

zülcelal

Arapça ḏū'l-calāl ذوالجلال z "azamet sahibi, Allah'ın bir sıfatı" sözcüğünden alıntıdır.

zülfikar
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
saldı kāfir boynına ol zü’l-fiḳār

Köken

Arapça ḏū'l-fiḳar ذو الفقر z "1. omurgalı, 2. Hz Ali'nin kılıcının adı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏū ذو z "sahip" ve Arapça al-fiḳar الفقر z "omurga, belkemiği" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için zü+, fıkra maddelerine bakınız.


05.02.2019
zülfiyar

Farsça zulf-i yār زلف يار z "yarin saçı" sözcüğünden alıntıdır.

zülkarneyn

Arapça ḏū'l-ḳarnayn ذوالقرنين z "iki-boynuzlu, Kuran'da anılan efsanevi bir kişi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏū ذو z "sahibi, li" ve Arapça al-ḳarnayn قرنين z "iki boynuzlar" sözcüklerinin bileşiğidir. Arapça sözcük Arapça ḳarn قرن z "boynuz" sözcüğünün ikil (dual) halidir.

zülüf

Farsça zulf زُلْف z "saç, özellikle yüzün iki yanından sarkan saç" sözcüğünden alıntıdır.

zümre

Arapça zmr kökünden gelen zumra(t) زُمرة z "küme, topluluk, bir insan grubu" sözcüğünden alıntıdır.

zümrüt

Arapça ve Farsça zumurrud veya zumrud زمرد z "bir değerli taş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen zmargad veya zmargdā זמרגדא z sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 405) Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen smáragdos σμάραγδος z sözcüğü ile eş kökenlidir. Yunanca sözcük Akatça barraqtu "bir tür değerli taş" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Chicago Assyrian Dictionary sf. 2.113) Akatça sözcük Akatça barāqu "parlamak, şimşek çakmak" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Chicago Assyrian Dictionary sf. 2.103)