zül

züğürt

Ermenice tsaxort ձախորդ z "bedbaht, şom" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice tsax ձախ z "sol, aykırı" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Epr 3.142)

zühal

Arapça zḥl kökünden gelen zuḥāl زحال z "Satürn gezegeni" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zaḥala زحل z "geri durdu, uzaklaştı" fiilinin fuˁāl vezninde türevidir.

zührevî

Arapça zhr kökünden gelen zuhra(t) زهرة z "Venüs gezegeni" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça zahara زهر z "parladı, ışıdı" fiilinden türetilmiştir.

züht

Arapça zhd kökünden gelen zuhd زهد z "(dünya nimetlerinden) vazgeçme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zahada زهد z "vazgeçti, kaçındı, terketti" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır.

zühul

Arapça ḏhl kökünden gelen ḏuhūl ذهول z "unutma, akıl karışıklığı, dalgınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏahala ذهل z "aklı karıştı, daldı" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

zül
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Sinan Paşa, Tazarru'nâme, 1482]

Köken

Arapça ḏll kökünden gelen ḏull ذلّ z "düşkünlük, alçalma, hor ve hakir olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏalla ذلّ z "hor ve hakir idi" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice #dll דלל z "küçülme, azalma" kökü ile eş kökenlidir. )

Bu maddeye gönderenler

zelil, zillet


05.09.2017
zülbiye

Farsça zalūbā veya zirbā زلو با z "çeşitli şekillerde tarif edilen karışık aş veya tatlı" sözcüğünden alıntıdır.

zülcelal

Arapça ḏū'l-calāl ذوالجلال z "azamet sahibi, Allah'ın bir sıfatı" sözcüğünden alıntıdır.

zülfikar

Arapça ḏū'l-fiḳar ذو الفقر z "1. omurgalı, 2. Hz Ali'nin kılıcının adı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏū ذو z "sahip" ve Arapça al-fiḳar الفقر z "omurga, belkemiği" sözcüklerinin bileşiğidir.

zülfiyar

Farsça zulf-i yār زلف يار z "yarin saçı" sözcüğünden alıntıdır.

zülkarneyn

Arapça ḏū'l-ḳarnayn ذوالقرنين z "iki-boynuzlu, Kuran'da anılan efsanevi bir kişi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏū ذو z "sahibi, li" ve Arapça al-ḳarnayn قرنين z "iki boynuzlar" sözcüklerinin bileşiğidir. Arapça sözcük Arapça ḳarn قرن z "boynuz" sözcüğünün ikil (dual) halidir.