zührevî

zü+

Arapça ḏw kökünden gelen ḏū ذو z "sahip, malik" parçacığından alıntıdır.

zübde

Arapça zbd kökünden gelen zubda(t) زُبدة z "1. sütün kaymağı, tereyağı, 2. öz, hülasa" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zabada زَبَدَ z "yayık çalkaladı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zücaciye

Arapça zcc kökünden gelen zucāc زجاج z "cam" sözcüğünden +īya(t)1 ekiyle türetilmiştir. Arapça sözcük Aramice/Süryanice zgg kökünden gelen zagāg זַגָג z "camcı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice zgūgīthā זְגוּגִיתָא z "cam" sözcüğü ile eş kökenlidir.

züğürt

Ermenice tsaxort ձախորդ z "bedbaht, şom" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice tsax ձախ z "sol, aykırı" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Epr 3.142)

zühal

Arapça zḥl kökünden gelen zuḥāl زحال z "Satürn gezegeni" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zaḥala زحل z "geri durdu, uzaklaştı" fiilinin fuˁāl vezninde türevidir.

zührevî
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"Venüs'e mensup" [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
kimde kim ġālib-durur nefs u hevā / zuhrevīdür dinmek ol şaχṣa revā Yeni Osmanlıca: "cinsel (hastalık)" [ Tıngır & Sinapian, Istılahat Lugati, 1892]
Vénérien (Méd.): zührevî, bahî. Maladies vénériennes: emrāz-ı zühriye.

Köken

Arapça zhr kökünden gelen zuhra(t) زهرة z "Venüs gezegeni" sözcüğünden ekiyle türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça zahara زهر z "parladı, ışıdı" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için zehra maddesine bakınız.

Ek açıklama

Fransızca vénérien "zührevi" < Vénus "aşk tanrıçası, Venüs" çevirisidir. • Aynı Sami kökünden Aramice/Süryanice zahrā "ışıldak, ay veya Venüs" > Arapça zahrā "Zehra, kadın adı".

Benzer sözcükler

Zühre


15.12.2015
züht

Arapça zhd kökünden gelen zuhd زهد z "(dünya nimetlerinden) vazgeçme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zahada زهد z "vazgeçti, kaçındı, terketti" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır.

zühul

Arapça ḏhl kökünden gelen ḏuhūl ذهول z "unutma, akıl karışıklığı, dalgınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏahala ذهل z "aklı karıştı, daldı" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

zül

Arapça ḏll kökünden gelen ḏull ذلّ z "düşkünlük, alçalma, hor ve hakir olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏalla ذلّ z "hor ve hakir idi" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice #dll דלל z "küçülme, azalma" kökü ile eş kökenlidir. )

zülbiye

Farsça zalūbā veya zirbā زلو با z "çeşitli şekillerde tarif edilen karışık aş veya tatlı" sözcüğünden alıntıdır.

zülcelal

Arapça ḏū'l-calāl ذوالجلال z "azamet sahibi, Allah'ın bir sıfatı" sözcüğünden alıntıdır.