zübde

zulmet

Arapça ẓlm kökünden gelen ẓulma(t) veya ẓulūma(t) ظُلْمَة z "karanlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓalima ظَلِمَ z "hava karardı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zulüm

Arapça ẓlm kökünden gelen aynı anlama gelen ẓulm ظلم z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓalama ظَلَمَ z "zulmetti" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça ẓalima ظَلِمَ z "karardı" fiili ile eş kökenlidir. (NOT: Arapça fiil Akatça ṣulmu "siyah" sözcüğü ile eş kökenlidir. Akatça sözcük Akatça ṣalāmu "karanlık olma" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

zum

İngilizce zoom "(uçak) pike yapma, (kamera) ani yaklaşma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce zoom "çizgi romanlada uçak sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

zurna

Farsça sūrnāy veya surnā سورناى/سرنا z "bir üflemeli çalgı, zurna" sözcüğünden alıntıdır.

zü+

Arapça ḏw kökünden gelen ḏū ذو z "sahip, malik" parçacığından alıntıdır.

zübde
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Sinan Paşa, Tazarru'nâme, 1482]
ādem ki χulaṣā-i mevcūdāt ve zübde-i maχlūḳātdur

Köken

Arapça zbd kökünden gelen zubda(t) زُبدة z "1. sütün kaymağı, tereyağı, 2. öz, hülasa" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zabada زَبَدَ z "yayık çalkaladı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.


28.07.2015
zücaciye

Arapça zcc kökünden gelen zucāc زجاج z "cam" sözcüğünden +īya(t)1 ekiyle türetilmiştir. Arapça sözcük Aramice/Süryanice zgg kökünden gelen zagāg זַגָג z "camcı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice zgūgīthā זְגוּגִיתָא z "cam" sözcüğü ile eş kökenlidir.

züğürt

Ermenice tsaxort ձախորդ z "bedbaht, şom" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice tsax ձախ z "sol, aykırı" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Epr 3.142)

zühal

Arapça zḥl kökünden gelen zuḥāl زحال z "Satürn gezegeni" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zaḥala زحل z "geri durdu, uzaklaştı" fiilinin fuˁāl vezninde türevidir.

zührevî

Arapça zhr kökünden gelen zuhra(t) زهرة z "Venüs gezegeni" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça zahara زهر z "parladı, ışıdı" fiilinden türetilmiştir.

züht

Arapça zhd kökünden gelen zuhd زهد z "(dünya nimetlerinden) vazgeçme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zahada زهد z "vazgeçti, kaçındı, terketti" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır.