yet|mek

yesari

Arapça ysr kökünden gelen yasārī يَسَارِى z "solak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça yasār يسار z "1. talihli, kolay, 2. sol" sözcüğünün nisbet halidir. Bu sözcük Arapça yasara يَسَرَ z "rast geldi, kolay idi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

yestehle|mek

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

yeşer|mek

Eski Türkçe yaşar- "yeşillenmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yaş "nemli, yeşil" sözcüğünden Eski Türkçe +Ar- ekiyle türetilmiştir.

yeşil

Eski Türkçe yaşıl "yaş bitki rengi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yaş "körpe, taze, nemli, yeşil" sözcüğünden Eski Türkçe +Il ekiyle türetilmiştir.

yeşim

Farsça yaşm veya yaşb يشم/يشب z "değerli bir taş, yeşim" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça ve Orta Farsça aynı anlama gelen yaşp sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice aynı anlama gelen yaşpē יָשׁ֯פֵה z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük Akatça aynı anlama gelen yaşpū sözcüğü ile eş kökenlidir.

yet|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uyğur Kağan Yazıtı, 759]
yiçe ertim Burġuda yetdim Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol meni yétti [[bana? beni? yakaladı]], emdi anı kim yéter [[şimdi onu kim yakalar]], andaġ süke kim yéter [[öyle orduyla kim başa çıkabilir]] (...) yétişti, yétrüldi, yétrüşti, yétsedi, yétsikti Türkiye Türkçesi: yetişmek "... (bitki, hayvan) olgunlaşmak" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
yetişmek: (...) maturum esse. Türkiye Türkçesi: yeni yetme [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
yeniyetme, yeniyetmelik: Erinlikten erginliğe kadar olan hayat çağı.

Köken

Eski Türkçe yét- "1. yakalamak, gücü yetmek [geçişli fiil], 2. yeter olmak [geçişsiz fiil]" fiilinden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

yeni yetme, yeter, yeterince, yetinmek, yetingen, yetişmek, yetişkin, yetiştirmek, yetme, yetmez, yettirmek

Bu maddeye gönderenler

yetenek, yeterlik, yeti, yetki, yetkin


21.05.2015
yetenek

Türkiye Türkçesi yet- fiilinden Yeni Türkçe +AnAk ekiyle türetilmiştir.

yeterlik

Türkiye Türkçesi yeter fiilinden Yeni Türkçe +lIk ekiyle türetilmiştir.

yeti

Türkiye Türkçesi yet- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

yetim

Arapça ytm kökünden gelen yatīm يتيم z "anasız veya babasız, tek ve benzersiz" sözcüğünden alıntıdır.

yetki

Türkiye Türkçesi yet- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.