yele

yekûn

Arapça kwn kökünden gelen yakūn يكون z "eder, olur (geniş zaman üçüncü tekil şahıs)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāna كان z "idi, oldu" fiilinin yafˁul vezninde türevidir.

yel

Eski Türkçe yel "rüzgâr" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yel- "koşmak, acele etmek, çırpınmak, uçuşmak" fiili ile eş kökenlidir.

yel|mek

Eski Türkçe yel- "koşturmak, acele etmek, çırpınmak" sözcüğünden alıntıdır.

yelda

Farsça şab-i yaldā شب يلدا z "eski İran dininde Mithra'nın ve Hıristiyanlıkta İsa'nın doğum günü, 25 Aralık, noel" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Aramice/Süryanice yld kökünden gelen yaldā ילדא z "doğum, milad" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice yəlad ילד z "doğdu" sözcüğünden türetilmiştir.

yeldirme

Türkiye Türkçesi yeldir- "yelde dalgalanmak, telaş etmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi aynı anlama gelen yel- fiilinden Türkiye Türkçesinde +tUr- ekiyle türetilmiştir.

yele
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
at yālı: ˁurfu'l-faras Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
yal: maˁrafatu'l-faras [at yelesi] Türkiye Türkçesi: [ anon., Câmiü'l-Fürs, 1501]
buş [Fa.]: At yalısı يالسى Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
yele

Köken

Eski Türkçe yāl "at yelesi" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Farsça yāl veya yal يال/يل z "ense, yele" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

14. yy'dan sonra türeyen +A takısının işlevi anlaşılamadı. • Karş. Moğolca calaga "püskül, tepelik, kuş ibiği". Moğolca sözcük eğer Türkçeden alıntı ise *yalga biçimini düşündürür.

Benzer sözcükler

yeleli


05.06.2018
yelek

Türkiye Türkçesi yelek "1. yaprak, 2. kuş kanadı tüyü, telek" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi yel "rüzgâr, çırpıntı" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

yelken

Orta Türkçe yelken "yelken" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe yélke- "çırpınmak, uçuşmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir.

yelkovan

Türkiye Türkçesi yel koğ- "boşa emek sarfetmek, faydasız dolaşmak" deyiminden türetilmiştir.

yelloz

Türkiye Türkçesi yel "rüzgâr" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +oz ekiyle türetilmiştir.

yelpaze

Orta Türkçe yelpize "yelpaze" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe yelpi- veya yelpir- "yellenmek, üfürmek" fiilinden türetilmiştir.