yelda

yeksan

Farsça yaksān يك سان z "bir gibi, beraber" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça yak يك z "bir" ve Farsça sān سان z "gibi, benzer" sözcüklerinin bileşiğidir.

yekta

Farsça yaktā يكتا z "1. tek, yegâne, tekil, 2. Allah" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça ēyak-dāt "tek-yaratılmış, Zerdüşt inancında tanrılardan birinin sıfatı" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen aevo-dāta- sözcüğü ile eş kökenlidir.

yekûn

Arapça kwn kökünden gelen yakūn يكون z "eder, olur (geniş zaman üçüncü tekil şahıs)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāna كان z "idi, oldu" fiilinin yafˁul vezninde türevidir.

yel

Eski Türkçe yel "rüzgâr" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yel- "koşmak, acele etmek, çırpınmak, uçuşmak" fiili ile eş kökenlidir.

yel|mek

Eski Türkçe yel- "koşturmak, acele etmek, çırpınmak" sözcüğünden alıntıdır.

yelda
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ömer b. Mezîd, Mecmuatü'n-nezâir, 1437]
Acab mı yılda bir géce olur olsa şeb-i yeldā

Köken

Farsça şab-i yaldā شب يلدا z "eski İran dininde Mithra'nın ve Hıristiyanlıkta İsa'nın doğum günü, 25 Aralık, noel" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Aramice/Süryanice yld kökünden gelen yaldā ילדא z "doğum, milad" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice yəlad ילד z "doğdu" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için velet maddesine bakınız.

Bu maddeye gönderenler

milat


11.08.2014
yeldirme

Türkiye Türkçesi yeldir- "yelde dalgalanmak, telaş etmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi aynı anlama gelen yel- fiilinden Türkiye Türkçesinde +tUr- ekiyle türetilmiştir.

yele

Eski Türkçe yāl "at yelesi" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Farsça yāl veya yal يال/يل z "ense, yele" sözcüğü ile eş kökenlidir.

yelek

Türkiye Türkçesi yelek "1. yaprak, 2. kuş kanadı tüyü, telek" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi yel "rüzgâr, çırpıntı" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

yelken

Orta Türkçe yelken "yelken" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe yélke- "çırpınmak, uçuşmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir.

yelkovan

Türkiye Türkçesi yel koğ- "boşa emek sarfetmek, faydasız dolaşmak" deyiminden türetilmiştir.