yekûn

yekin|mek

Türkiye Türkçesi yekin "birden" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Türkçe sözcük Farsça yak "bir" sözcüğünden +(I)n ekiyle türetilmiştir.

yeknesak

Farsça yak يك z "bir" ve Arapça nsḳ kökünden gelen nasaḳ نَسَق z "düzen, nizam" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Bu sözcük Arapça nasaḳa نَسَقَ z "dizdi" fiilinden türetilmiştir. )

yekpare

Farsça yak-pāre يك پاره z "bir parça, tümleşik" sözcüğünden alıntıdır.

yeksan

Farsça yaksān يك سان z "bir gibi, beraber" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça yak يك z "bir" ve Farsça sān سان z "gibi, benzer" sözcüklerinin bileşiğidir.

yekta

Farsça yaktā يكتا z "1. tek, yegâne, tekil, 2. Allah" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça ēyak-dāt "tek-yaratılmış, Zerdüşt inancında tanrılardan birinin sıfatı" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen aevo-dāta- sözcüğü ile eş kökenlidir.

yekûn
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
yekūn: Erit. Summa (in computis). [Eder. Hesapta toplam]

Köken

Arapça kwn kökünden gelen yakūn يكون z "eder, olur (geniş zaman üçüncü tekil şahıs)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāna كان z "idi, oldu" fiilinin yafˁul vezninde türevidir.

Daha fazla bilgi için kevn maddesine bakınız.

Bu maddeye gönderenler

keenlemyekün, topyekûn


05.09.2017
yel

Eski Türkçe yel "rüzgâr" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yel- "koşmak, acele etmek, çırpınmak, uçuşmak" fiili ile eş kökenlidir.

yel|mek

Eski Türkçe yel- "koşturmak, acele etmek, çırpınmak" sözcüğünden alıntıdır.

yelda

Farsça şab-i yaldā شب يلدا z "eski İran dininde Mithra'nın ve Hıristiyanlıkta İsa'nın doğum günü, 25 Aralık, noel" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Aramice/Süryanice yld kökünden gelen yaldā ילדא z "doğum, milad" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice yəlad ילד z "doğdu" sözcüğünden türetilmiştir.

yeldirme

Türkiye Türkçesi yeldir- "yelde dalgalanmak, telaş etmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi aynı anlama gelen yel- fiilinden Türkiye Türkçesinde +tUr- ekiyle türetilmiştir.

yele

Eski Türkçe yāl "at yelesi" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Farsça yāl veya yal يال/يل z "ense, yele" sözcüğü ile eş kökenlidir.