yaz|mak2

yayla

Eski Türkçe yaylak veya yaylaġ "yazlık konaklama yeri" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yayla- "yaz geçirmek" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yay "yaz" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

yaylım

Türkiye Türkçesi yayıl- fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

yayvan

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *yayğan biçiminden evrilmiştir. Türkçe biçim Türkiye Türkçesi yay- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir.

yaz

Eski Türkçe yaz "ilkbahar" veya Eski Türkçe yay "yaz" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Türkçe yaş "yeşerme, yeşillik" sözcüğü ile eş kökenlidir.

yaz|mak1

Eski Türkçe yaz- "1. hata etmek, sapmak, 2. (Oğuzca) yazı yazmak" fiilinden evrilmiştir.

yaz|mak2
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: yaz-/yasmak "düğüm açmak, gevşetmek, çözmek" [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol tügün yazdı [[düğüm açtı/çözdü]] (...) beg süsin yasdı [[ordusunu dağıttı]], er yāsın yasdı [[yayını gevşetti]], çuvaç yasdı [[çadır çözdü]] Türkiye Türkçesi: "yay germek" [ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
müddeˁīnüŋ yayını yasmak gerek / iki dillünüŋ dilini kesmek gerek Türkiye Türkçesi: [ Yunus Emre, Bütün Şiirleri, 1320 yılından önce]
gel imdi miskin Yunus tamām yayını yas

Köken

Eski Türkçe yaz- "yaymak, açmak, çözmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen yas- fiili ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için yay- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski Türkçe yaḏ- fiilinin varyantıdır. Eski Türkçe yas- aynı fiilin alternatif yazımıdır. • TTü yazı dilinden düşmüş olduğu halde Anadolu ağızlarında canlıdır; yazma ("baş örtüsü") ve yazı ("ova") türevleri kullanılır. • "Yazı yazmak" anlamındaki eşsesli fiille etimolojik ilgisi muhtemelen yoktur.

Benzer sözcükler

yazılmak

Bu maddeye gönderenler

yassı (yasla-), yastık, yazı2


30.10.2020
yazar
yazgı

Türkiye Türkçesi yaz- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

yazı1

Orta Türkçe yazığ "yazılan şey, yazı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Oğuzca yaz- "çizmek, yazı yazmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

yazı2

Eski Türkçe yazı "ova, düzlük" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yaz- "yaymak, sermek" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

yazık

Eski Türkçe yazuk "kötülük, günah" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazın- "hata etmek, suç işlemek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.