yaz|mak1

yayın2

Eski Türkçe yadıŋ "sığ su" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yadın- "yayılmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yad- "yaymak" fiilinden Eski Türkçe +In- ekiyle türetilmiştir.

yayla

Eski Türkçe yaylak veya yaylaġ "yazlık konaklama yeri" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yayla- "yaz geçirmek" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yay "yaz" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

yaylım

Türkiye Türkçesi yayıl- fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

yayvan

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *yayğan biçiminden evrilmiştir. Türkçe biçim Türkiye Türkçesi yay- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir.

yaz

Eski Türkçe yaz "ilkbahar" veya Eski Türkçe yay "yaz" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Türkçe yaş "yeşerme, yeşillik" sözcüğü ile eş kökenlidir.

yaz|mak1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Chuastuanift, 900 yılından önce]
yazıntımız yaŋıltımız [hata ettik yanıldık] (...) yazuk yazıntımız erse [günah işledik ise] Oğ: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol bitig yazdı [[yazı yazdı - Oğuzca]] (...) ol sözinde yazdı [[kelamında hata etti]], ol keyikni yazdı [[ava attığı ok inhiraf etti, ıskaladı]] Kıpçakça: [ anon., Kitab-ı Mecmu-ı Tercüman-ı Türkî, 1343]
aktab [Ar.]: çızġıl wayaḳāl yazġıl wa huwa bitturkmānī [Kıpçakça 'çızmak' denir fakat Türkmenler 'yazmak' derler]

Köken

Oğuzca yaz- "1. hata etmek, sapmak, 2. (Oğuzca) yazı yazmak" fiilinden evrilmiştir.

Ek açıklama

"Tahrif etmek, bozmak" anlamına gelen fiil 11. yy dolayında veya hemen öncesinde Eski Türkçe biti- yerine genel kullanıma girmiştir. Anlam ilgisi için karş. Arapça ḥarafa "tahrif etti, bozdu", ḥarf "yazı"; bkz. harf. • Ayrıca karş. Eski Yunanca graphō, Latince scribo, Arapça χaṭṭ "1. sivri uçla kazımak, 2. yazı yazmak". Belki Eski Türkçe bi "sivri uçlu alet" > biti- "yazı yazmak". • Çiz- fiili köken ve anlam itibariyle eşdeğerdir.

Benzer sözcükler

el yazması, yazdırmak, yazıcı, yazılmak, yazışmak, yazma


01.07.2015
yaz|mak2

Eski Türkçe yaz- "açmak, yaymak, çözmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen yas- fiili ile eş kökenlidir.

yazar
yazgı

Türkiye Türkçesi yaz- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

yazı1

Orta Türkçe yazığ "yazılan şey, yazı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Oğuzca yaz- "çizmek, yazı yazmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

yazı2

Eski Türkçe yazı "ova, düzlük" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yaz- "yaymak, sermek" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.