yardım

yarat|mak

Eski Türkçe yarat- "uydurmak, düzenlemek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yara- "uymak" fiilinden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

yaratık

Türkiye Türkçesi yarat- fiilinden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

yarbay

Türkiye Türkçesi yardımcı albay deyiminden türetilmiştir.

yarda

İngilizce yard "1. baston, direk, 2. bir uzunluk ölçüsü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence bir sözcükten evrilmiştir.

yardakçı

Farsça yār-dēh يار ديه z "yardım eden, el veren" deyiminden türetilmiştir. Farsça deyim Farsça yār يار z "el, kol" ve Farsça dādan, dēh- دادن, ديه z "vermek" sözcüklerinin bileşiğidir.

yardım
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

yārī [ Codex Cumanicus, 1303]
auxilium - Fa & Tr: yari [ anon., Mukaddimetü'l-Edeb terc., y. 1300]
yārī biriştiler = biri biriŋe arka boluştılar [yardımlaştılar] [ anon., Kısas-ı Enbiya terc., 1390 yılından önce]
taŋrı katında yardımlu ve nusratludur (...) ḳayṣar'dan yardın يردن diledi [ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
devletüŋ yārī kıldı [şansın yardım etti] (...) düşmenine yārdım itmiş olur [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
yardım: Yarlık, sahabet, yaranma, medet, imdat...

Köken

Orta Türkçe yarıt- "yardım etmek, yarayışlı olmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Farsça yārī يارى z "yardım" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Farsça yār يار z "1. el, kol, 2. dost, yardımcı" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için yar2 maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Farsça yārīdan "yardım etmek", yārīdih "yardımcı". Farsça yār ve türevleri ile muhtemelen onun türevi olan Türkçe yara- "faydalı olmak" fiili her iki dilde erken dönemde kaynaşmışlardır.

Benzer sözcükler

sosyal yardım, yardımcı, yardımlaşmak, yardımsever

Bu maddeye gönderenler

yarbay, yarıcı


22.09.2017
yargı

Orta Türkçe yarğu "mahkeme" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen cargu sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

yargıç

(NOT: Türkiye Türkçesi yarġucı "hakem" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Türkçe sözcük Eski Türkçe yar- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Iç ekiyle türetilmiştir.

yargıtay

Türkiye Türkçesi yargı sözcüğünden Yeni Türkçe +tAy ekiyle türetilmiştir.

yarıcı

Farsça yārī "yardım" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çI ekiyle türetilmiştir.

yarım

Eski Türkçe yarım "yarma, yarılmış şeyin her parçası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yar- "kesme, bölme" fiilinden Eski Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.