yar|mak

yapıncak

Türkiye Türkçesi yapğın veya yapğun "yapağı, keçe" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çAk ekiyle türetilmiştir.

yapış|mak

Eski Türkçe yapış- "yapışmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yap- "yapıştırmak, katmak, örtmek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

yapıt

Türkiye Türkçesi yap- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

yaprak

Eski Türkçe aynı anlama gelen yapırġak sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük yazılı örneği bulunmayan *yapırğa- veya yalbırğa- veya yapırda- "rüzgârda titreşmek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

yaptırım

Türkiye Türkçesi yaptır- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

yar|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Irk Bitig, 900 yılından önce]
adıġıŋ karnı yarılmiş, toŋuzuŋ azıgı sınmiş [ayının karnı yarılmış, domuzun dişi kırılmış] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
tapuġ taş yarar taş başıġ yarar [[hizmetçi taş yarar, taş başı yarar - atasözü]] Türkiye Türkçesi: yardırmak "gayretle yapmak (argo)" [ Ekşi Sözlük, 2001]
ders yardırıyorum (çalışıyorum), icqda yardırıyorum (yazışıyorum), yoldayım yardırıyorum (geliyorum), sözlükte yardırıyorum (entry giriyorum)

Köken

Eski Türkçe ar- veya yar- "uzunlamasına kesmek, yarmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen ır- veya yır- sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Eski Türkçe ar-, yar-, ır-, yır- "yarmak, kesmek" fiilleri eşdeğerdir.

Benzer sözcükler

çam yarması, karnıyarık, yardırmak, yarık, yarılmak, yarılgan, yarma


08.09.2017
yar1

Eski Türkçe yār "dik yamaç" sözcüğünden evrilmiştir.

yar2

Farsça yār يار z "yardımcı, arkadaş, dost" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen ayār veya ayyār veya adyavār sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aidyū- "yardım" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Proto-İranca (Ana-İranca) yazılı örneği bulunmayan *adyāva-bara- "yardım-getiren" sözcüğünden evrilmiştir.

yara

Orta Türkçe yara sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Moğolca yara sözcüğü ile eş kökenlidir.

yara|mak

Eski Türkçe yara- "uymak, yakışmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yar "uygun? yakın?" biçiminden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

yarabbi

Arapça yā rabbī يا ربّى z "ey rabbim" sözcüğünden alıntıdır.