yarıcı

yardakçı

Farsça yār-dēh يار ديه z "yardım eden, el veren" deyiminden türetilmiştir. Farsça deyim Farsça yār يار z "el, kol" ve Farsça dādan, dēh- دادن, ديه z "vermek" sözcüklerinin bileşiğidir.

yardım

Orta Türkçe yarıt- "yardım etmek, yarayışlı olmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Farsça yārī يارى z "yardım" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Farsça yār يار z "1. el, kol, 2. dost, yardımcı" sözcüğünden türetilmiştir.

yargı

Orta Türkçe yarğu "mahkeme" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen cargu sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

yargıç

(NOT: Türkiye Türkçesi yarġucı "hakem" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Türkçe sözcük Eski Türkçe yar- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Iç ekiyle türetilmiştir.

yargıtay

Türkiye Türkçesi yargı sözcüğünden Yeni Türkçe +tAy ekiyle türetilmiştir.

yarıcı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Orta Türkçe: yārīci "yardımcı" [ Borovkov ed., Orta Asya'da Bulunmuş ... Kuran Tefsiri, 1300 yılından önce]
Türkiye Türkçesi: [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
zīrā kim yārīcisi Allah-durur Türkiye Türkçesi: [ Türkiye'de Halk Ağızlarından Derleme Sözlüğü, 1960 yılından önce]
yarıcı, yaracu: Tarlayı ekip, ürünün yarısını alan ortak.

Köken

Farsça yārī "yardım" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çI ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için yardım maddesine bakınız.

Ek açıklama

Kullanımda Türkçe yarı sözcüğüyle kontaminasyon görünür; ancak köken itibariyle yarı değil yardım ve yar ile akrabadır.


06.09.2017
yarım

Eski Türkçe yarım "yarma, yarılmış şeyin her parçası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yar- "kesme, bölme" fiilinden Eski Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

yarımada
yarın

Eski Türkçe yarın "sabah, gün doğumu, gündüz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yaru- "ışımak, aydınlanmak" fiilinden Eski Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir.

yarış|mak

Eski Türkçe yarış- "1. bölüşmek, 2. müsabaka etmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yar- "kesmek, karar vermek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

yarka

Bulgarca yarka "piliç, genç tavuk" sözcüğünden alıntıdır.