yalvaç

yalıt|mak

Türkiye Türkçesi yalın- "soyunmak" fiilinden türetilmiştir.

yallah

Arapça yā-llāh ياالله z "ya allah" sözcüğünden alıntıdır.

yalnız

Eski Türkçe yalŋuz veya yalŋus "yalnız" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen yalıŋ sözcüğünden Eski Türkçe +Uz ekiyle türetilmiştir.

yalpa

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

yaltak

Türkiye Türkçesi yaldak "kuyruk sallayan, dalkavuk" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi yaldan- "(köpek) kuyruk sallamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Türkiye Türkçesi yal "köpek yemeği" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. )

yalvaç
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Orhun Yazıtları, 735]
yalabaçı edgü sabı ötügi kelmez [elçisi, iyi sözü, vergisi gelmez] Eski Türkçe: [ Chuastuanift, 900 yılından önce]
söki teŋri yalavaçı burχanlarka [tanrı elçisi peygamberlere karşı] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
yalāwar [[Uygurca - hakanın yolladığı elçi]] (...) yalāwaç, yalāvaç: al-rasūl

Köken

Eski Türkçe yalāvaç veya yalāvar "elçi, haberci" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Eski Türkçe yalwar- "dil dökmek" ve yalwa- "yalamak" fiilleriyle ilgili olması mümkün gözükse de yapısal ilişki muğlaktır. ▪ Gerard Clauson, An Etym. Dict. of Pre-Thirteenth Centu sf. 921 İrani bir dilden alıntı olasılığı üstünde durur. Karş. Orta Farsça vaç "söz, ses".


25.08.2017
yalvar|mak

Eski Türkçe yalvar- "dil dökmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yalıġ "dil?" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)Ar- ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

yama

Eski Türkçe yamaġ "yama" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yama- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

yama|mak

Eski Türkçe yama- "eklemek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yana- biçiminden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Eski Türkçe yan sözcüğünden türetilmiştir.

yamaç

Türkiye Türkçesi yaŋaç "yan, kenar" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi yaŋa- veya yana- "yanına gelmek veya getirmek, eklemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Iç ekiyle türetilmiştir.

yamak

Türkiye Türkçesi yama- "yanına getirmek, eklemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.