yala|mak

yakinen

Arapça yaḳīnan يقيناً z "kesinlikle, şüphesiz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça yḳn kökünden gelen yaḳīn يقين z "kesin ve şüphesiz (bilgi)" sözcüğünün zarfıdır. Bu sözcük Arapça yaḳina يقن z "emin idi, kesin bildi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

yaklaş|mak

Eski Türkçe yāk veya yağuk "yakın" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lAş- ekiyle türetilmiştir.

yaklaşık
yakut

Arapça yḳt kökünden gelen yāḳūt ياقوت z "kırmızı renkli değerli bir taş, yakut" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yākand sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen yāḳund veya yākand יקנדא z sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ʰyákinthos ὑάκινθος z sözcüğü ile eş kökenlidir. )

yal

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

yala|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Irk Bitig, 900 yılından önce]
yaġlıġ kamıç bulupan yalġayu tirilmiş [yağlı kaşık bulup yalayarak hayatta kalmış] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ayāk yalġadı [[kâseyi yaladı]] (...) er yāġ yalwādı [[adam yağı yaladı]], yalwandı [[yalandı]]

Köken

Eski Türkçe yalġa- "yalamak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yalıġ "dil?" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

Karş. Moğolca calġi- "yalayıp yutmak". • Yalıġ sözcüğü Kaşgarî'de "1. horoz ibiği, 2. at yelesi, 3. eyerin kaşı" anlamlarında geçer. Her üç tanımın "dil" fikrinin türevleri olduğu varsayılabilir.

Benzer sözcükler

yalama, yalanmak, yalarım, yalatmak

Bu maddeye gönderenler

yalak, yalaka, yalama, yalan, yalvar-


28.03.2019
yalabık

Türkiye Türkçesi yalabı- "parıldamak, ışımak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

yalak

Orta Türkçe yalak "hayvanlar için yeme veya içme çanağı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yalġa- "yalamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

yalaka

Türkiye Türkçesi yalak "yalayan, yalanan" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

yalama

Türkiye Türkçesi yala- "yalamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

yalan

Eski Türkçe yalġan "iftira, töhmet" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yalġa- veya yala- "1. yalamak, 2. iftira etmek, dil uzatmak" fiilinden Eski Türkçe +In ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yalıġ "dil" biçiminden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.