yalı

yalapşap

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

yalaz

Orta Türkçe yalabız veya yalawız "alev" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe yalabı- "alevlenmek, parlamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uz ekiyle türetilmiştir.

yalçın

Türkiye Türkçesi yalav veya yalın "parıltı" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çIn ekiyle türetilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi yal- "yanmak, parlamak" sözcüğünden türetilmiştir.

yaldız

Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi yulduz "parıltı, yıldız" fiili ile eş kökenlidir.

yalelli

Arapça yā lallī يا للّى z "nakarat sözü, laylom" deyiminden alıntıdır.

yalı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"deniz kıyısı" [ Osmanlı Kanunnameleri, 1512 yılından önce]
[ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
jalí [yalı]: lito del mare [deniz kıyısı]. [ Kieffer & Bianchi, Dictionnaire Turc-Français, 1835]
yalı: Maison de plaisance située sur le canal de la mer Noire [Karadeniz Boğazında sayfiye evi]

Köken

Orta Yunanca yiáli γιάλη z "sahil, deniz kıyısı, özellikle kıyı kumsalı [mod. gialós]" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen aigialós αιγιαλός z sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

MÖ 12. yy'a ait Miken kayıtlarında Arkaik Yunanca aikiarijo "kıyı halkı" (> Eski Yunanca aigialeús) tespit edilmiştir. ▪ Pierre Chantraine, Dict. étym. de la langue grecque sf. I.30 sözcüğü Eski Yunanca aîges "dalga" kökenli bir bileşik olarak açıklamaya çalışır.


10.12.2015
yalım

Orta Türkçe yalın veya yalım "alev, parıltı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yal- "yanmak, parlamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +In ekiyle türetilmiştir.

yalın

Eski Türkçe yalıŋ "çıplak" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yalın- "soyunmak, soyulmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

yalıt|mak

Türkiye Türkçesi yalın- "soyunmak" fiilinden türetilmiştir.

yallah

Arapça yā-llāh ياالله z "ya allah" sözcüğünden alıntıdır.

yalnız

Eski Türkçe yalŋuz veya yalŋus "yalnız" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen yalıŋ sözcüğünden Eski Türkçe +Uz ekiyle türetilmiştir.