yalçın

yalaka

Türkiye Türkçesi yalak "yalayan, yalanan" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

yalama

Türkiye Türkçesi yala- "yalamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

yalan

Eski Türkçe yalġan "iftira, töhmet" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yalġa- veya yala- "1. yalamak, 2. iftira etmek, dil uzatmak" fiilinden Eski Türkçe +In ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yalıġ "dil" biçiminden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

yalapşap

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

yalaz

Orta Türkçe yalabız veya yalawız "alev" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe yalabı- "alevlenmek, parlamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uz ekiyle türetilmiştir.

yalçın
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "parlak" [ Asım Ef., Kamus-ı Muhit terc., 1800]
El aṣṣa [Ar.]: Bir nesneyi mühre tahtası gibi düpdüz, yalçın eylemek manasındadır. Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
yalçın: Düzlenmiş (kaya). Türkiye Türkçesi: [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
yalçın: Düz ve çıplak, sarp (kaya).

Köken

Türkiye Türkçesi yalav veya yalın "parıltı" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çIn ekiyle türetilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi yal- "yanmak, parlamak" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için yalım maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkiye Türkçesi yalav/alav, yalın, yalabız/yalaz "alev, parıltı" ve yalabı- "parlamak" sözcükleriyle bağlantılıdır. • +çIn eki kögerçin "güvercin" ve sarıġçın "sarışın" gibi renk deyimlerinde görülür. • Karş. Eski Türkçe yalçık "ay, mehtap".


12.06.2015
yaldız

Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi yulduz "parıltı, yıldız" fiili ile eş kökenlidir.

yalelli

Arapça yā lallī يا للّى z "nakarat sözü, laylom" deyiminden alıntıdır.

yalı

Orta Yunanca yiáli γιάλη z "sahil, deniz kıyısı, özellikle kıyı kumsalı [mod. gialós]" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen aigialós αιγιαλός z sözcüğünden evrilmiştir.

yalım

Orta Türkçe yalın veya yalım "alev, parıltı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yal- "yanmak, parlamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +In ekiyle türetilmiştir.

yalın

Eski Türkçe yalıŋ "çıplak" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yalın- "soyunmak, soyulmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.