yak|mak1

yahşi

Eski Türkçe yakşı "güzel, uyumlu" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yakış- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

yahu

Arapça yāhū ياهو z "hitap ünlemi, ey!" sözcüğünden alıntıdır.

Yahudi

Arapça yahūdī يهودى z "Yehud kavmi ve dini" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice aynı anlama gelen yhūdī יהודי z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Yəhūdāh "Yakub'un dördüncü oğlu ve İsrailoğullarının 12 aşiretinden en güçlü olanın kurucusu" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük İbranice #ydh ידה z "övme, medhetme" kökünden türetilmiştir.

yahut

Farsça yā χod ياخوَد z "veya (bağlaç)" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça يا z ve Farsça χod خوَد z "hatta, bizzat, ta kendisi" sözcüklerinin bileşiğidir.

yak

İngilizce yak "Tibet sığırı, bos grunniens" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Tibetçe gyag sözcüğünden alıntıdır.

yak|mak1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol aŋar yakdı [[ona yaklaştı]], ol aŋar elig yakdı [[ona el sürdü]], er başka yakıġ yakdı [[yaraya merhem sürdü]] (...) bég kelmeki yaġudı [[beyin gelişi yaklaştı]]

Köken

Eski Türkçe yak- "yaklaşmak, (el) dokundurmak, (yağ, merhem) sürmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yaġu- "yaklaşmak" fiili ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Yakı yakmak deyiminde. • Karş. Moğolca naga-/niga- "yaklaşmak, el değdirmek", nigun "yakın".

Bu maddeye gönderenler

nöker, yaka (yakala-), yakış- (yahşi), yavuklu (yakın, yaklaş-)


12.05.2021
yak|mak2

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *yak- "ateş yakmak" biçiminden evrilmiştir.

yaka

Eski Türkçe yaka "yan, kıyı, sınır" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yak- "yaklaşmak, yanına gelmek" fiilinden Eski Türkçe +A ekiyle türetilmiştir.

yakala|mak

Türkiye Türkçesi yaka sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

yakamoz

Yeni Yunanca diakamós διακαμός z "deniz yüzeyinde ışıltı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca diakéō διακαίω z "(içinden) tutuşmak, parıldamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Yeni Yunanca kaíō καίω z "yanmak" fiilinden dia+ önekiyle türetilmiştir.

yakar|mak

Eski Türkçe yakar- "yalvarmak" fiilinden evrilmiştir.