yörük

yönerge

Türkiye Türkçesi yön sözcüğünden Yeni Türkçe +ArgA ekiyle türetilmiştir.

yönet|mek

Türkiye Türkçesi yönelt- fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi yönel- fiilinden Türkiye Türkçesinde +It- ekiyle türetilmiştir.

yöneylem
yöntem

Türkiye Türkçesi yön sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +dAm ekiyle türetilmiştir.

yöre

Oğuzca yöre "çevre, muhit" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük Eski Türkçe yörüg "açıklama, yorum" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe yör- "yorumlamak, tabir etmek" fiilinden Eski Türkçe +A ekiyle türetilmiştir.

yörük
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
yügrük at [[koşucu at. Oğuzlar akıllı ve ferasetli bir alime 'yügrük bilge' derler.]] Türkiye Türkçesi: "göçebe, Anadolu'da göçebe Türk veya Türkmen taifesi" [ Osmanlı Kanunnameleri, 1512 yılından önce]
yürük Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
yürük: Vagus, mansionem firmam non habens [göçebe, sabit ikamet yeri olmayan]. Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
yürük: Yürügen, serī, sebük-pā. Yürük at. Yürük semāī [musıkide hızlı tempo].

Köken

Eski Türkçe yügrük "hızlı, koşucu" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yügür- "koşmak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için yürü- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Halen "Türk müziğinde hızlı tempo" anlamında yürük, "Anadolu'da bir göçebe halk" anlamında yörük tercih edilmektedir. İkinci yazım muhtemelen yerel lehçe yansıtır. • Anlam evrimi için karş. Farsça tāzī "1. koşan, seğirten, 2. göçebe, Arap".

Benzer sözcükler

yürük, yürük semai


07.09.2017
yörünge

Türkiye Türkçesi yören- "etrafını dolaşmak" fiilinden Yeni Türkçe +gA ekiyle türetilmiştir.

ytong

Ytong "gazbeton blok markası" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1929 Yxhults Ånghärdade Gasbetong, İsveç firması.) Bu ticari marka sözcük Yxhult "İsveç'te bir kasaba" ve İsveççe betong "beton" sözcüklerinin bileşiğidir.

yucca

İngilizce yucca veya yuca "Amerika kıtasına özgü bir çöl bitkisi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük O. Amerika dillerinden Karib dilinde yazılı örneği bulunmayan *yuka "kökü yenen bir bitki, kasava" sözcüğünden alıntıdır.

yudum

Türkiye Türkçesi yut- fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

yufka

Eski Türkçe yuvka "ince, zayıf" sözcüğünden evrilmiştir.