Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

vitrin

vital

Fransızca ve İngilizce vital "hayata ait, hayatî" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince vita "can, hayat" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince vīvere "yaşamak" fiili ile eş kökenlidir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *gʷei̯h₃- (*gʷei̯o-) kökünden evrilmiştir. Bu kök Latince aynı anlama gelen vitalis sözcüğünden alıntıdır.

vitamin

Fransızca vitamine "canlılar için hayati önemi olan bir dizi kimyasal bileşiğin ortak adı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen vitamin sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1911 Casimir Funk, Pol. kimyacı.) Bu sözcük Latince vita "yaşam, hayat" ve Latince aminum "kimyada bir bileşik, amin" sözcüklerinin bileşiğidir.

vites

Fransızca boîte de vitesses "mekanik araçlarda hız düzeyini belirleyen düzenek, şanzuman" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca vitesse "hız, sürat" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca vite "hızlı, çabuk" sözcüğünden türetilmiştir.

vitray

Fransızca vitrail "renkli camlarla yapılan sanat eseri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vitre "cam" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince vitrum "çivit otu, cam" sözcüğünden alıntıdır.

vitrifiye

Fransızca vitrifié "cam haline gelmiş, camlanmış" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vitrifier "camlaştırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Geç Latince vitrificare fiilinden evrilmiştir.

vitrin
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Tıngır & Sinapian, Istılahat Lugati, 1892]
Vitrine [Fr.]: Dükkânların ön camekânı, vitrina.

Köken

Fransızca vitrine "camlı dükkan bölmesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vitre "cam" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için vitray maddesine bakınız.


26.09.2017
viyadük

Fransızca viaduc "yol veya demiryolu köprüsü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince via "yol" (NOT: Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *weǵʰ-ya- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *weǵʰ- "gitmek, götürmek, iletmek" kökünden türetilmiştir. ) ve Latince ductus "ileten, nakleden" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Latince sözcük Latince ducere "iletmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. )

viyak

"çocuk ağlaması sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

viyol

Fransızca alvéole "1. çukur kap, özellikle arı peteği, diş yuvası, 2. karton veya plastik yumurta kabı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince alveolus "küçük kap" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince alveus "ahşaptan oyma tekne, hokka" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince alvus "karın, bağır, insan ve hayvanın iç boşluğu" sözcüğü ile eş kökenlidir.

viyola

İtalyanca viola "Batı müziğinde bir çalgı, alto keman" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İspanyolca viduela "Arap müziğinden alınmış eski bir çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince vidula "bohça, torba" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Latince aynı anlama gelen vidulus sözcüğü ile eş kökenlidir.

viyolet

Fransızca violette "menekşenin küçük çeşidi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca viole "menekşe" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen viola sözcüğünden alıntıdır.