vital

virüs

Yeni Latince virus "bir tür zararlı mikroorganizma" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince virus "zehir" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arkaik Latince yazılı örneği bulunmayan *wiso- biçiminden evrilmiştir. Latince biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wei̯s- "kötü kokmak, zehir" biçiminden evrilmiştir.

visal

Arapça wṣl kökünden gelen wiṣāl وصال z "birbirine varma, kavuşma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waṣala وصل z "ulaştı, kavuştu" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

viski

İngilizce whiskey veya whisky "bir tür alkollü içki" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Gaelce uisge beatha "can suyu" deyiminden alıntıdır. Bu sözcük Gaelce uisge "su" ve Gaelce beatha "can" sözcüklerinin bileşiğidir.

viskoz

Fransızca ve İngilizce viscose "sentetik elyaf yapımında kullanılan yapışkan organik madde" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1884 Hilaire de Chardonnet, Fr. kimyacı.) Fransızca sözcük Geç Latince viscosus "yapışkan, ağda kıvamında" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince uiscum "ökse otu, bu bitkiden elde edilen yapışkan sıvı" sözcüğünden +os° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *weiks- "ökse otu" biçiminden evrilmiştir.

vişne

Bulgarca vişna вишна z "ekşi kiraz" sözcüğünden alıntıdır. Bulgarca sözcük Rusça aynı anlama gelen vişnya вишня z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Slavca aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *vişnya sözcüğünden evrilmiştir. Slavca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *weiks- "ökse otu" biçiminden evrilmiştir.

vital
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1938]
hayatî (vital) bir hamle olan Osmanlı Türk milliyetçiliğini

Köken

Fransızca ve İngilizce vital "hayata ait, hayatî" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince vita "can, hayat" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince vīvere "yaşamak" fiili ile eş kökenlidir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *gʷei̯h₃- (*gʷei̯o-) kökünden evrilmiştir. Bu kök Latince aynı anlama gelen vitalis sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için bi(o)+ maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

elan vital, vita, vitalite

Bu maddeye gönderenler

akuavit, livar, vitamin


30.09.2017
vitamin

Fransızca vitamine "canlılar için hayati önemi olan bir dizi kimyasal bileşiğin ortak adı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen vitamin sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1911 Casimir Funk, Pol. kimyacı.) Bu sözcük Latince vita "yaşam, hayat" ve Latince aminum "kimyada bir bileşik, amin" sözcüklerinin bileşiğidir.

vites

Fransızca boîte de vitesses "mekanik araçlarda hız düzeyini belirleyen düzenek, şanzuman" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca vitesse "hız, sürat" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca vite "hızlı, çabuk" sözcüğünden türetilmiştir.

vitray

Fransızca vitrail "renkli camlarla yapılan sanat eseri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vitre "cam" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince vitrum "çivit otu, cam" sözcüğünden alıntıdır.

vitrifiye

Fransızca vitrifié "cam haline gelmiş, camlanmış" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vitrifier "camlaştırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Geç Latince vitrificare fiilinden evrilmiştir.

vitrin

Fransızca vitrine "camlı dükkan bölmesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vitre "cam" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir.