vezir

veto

Latince veto "«karşıyım», Roma'da halk tribun'unun senato kararına direnme yetkisine verilen ad" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince vetare "karşı çıkmak, yasaklamak" fiilinden türetilmiştir.

veya

Arapça ve Farsça wa و z ve Arapça ve Farsça يا z sözcüklerinin bileşiğidir.

veyl

Arapça wayl ويل z "hayıflanma ünlemi, vay!" ünleminden alıntıdır.

vezaret

Arapça wzr kökünden gelen wizāra(t) وِزارة z "vezir olma, vezirlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wazīr وزير z "vezir" sözcüğünün fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

vezin

Arapça wzn kökünden gelen wazn وَزن z "1. tartma, 2. denge, tartı, ölçü, özellikle şiir ölçüsü" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wazana وَزَن z "tarttı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

vezir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
wazīr eḏgü bolsa beg inçin uḏır [vezir iyi olsa bey rahat uyur]

Köken

Arapça wzr kökünden gelen wazīr وزير z "hükümdarın yardımcısı, danışman, bakan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça viçīr "bir tür yönetici, yargıç" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Geo Widengren, Muhammad sf. 196) Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *vī-çara- "yargılamak" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Christian Bartholomae, Altiranisches Wörterbuch sf. 1438)

Daha fazla bilgi için kizir maddesine bakınız.

Ek açıklama

İlk kez 8. yy'da Abbasilerin İranlı danışmanı Ebu Seleme için kullanılan sıfatın, Arapça wazara "ağır bir yükü taşıdı" (msd. wizr) fiili ile ilişkisi yoktur.

Benzer sözcükler

başvezir, vezir parmağı, veziriazam, vezirlik

Bu maddeye gönderenler

vezaret, vüzera


10.12.2015
vezne

Arapça wzn kökünden gelen wazna(t) وزنة z "terazi, tartı, 100 kg. dolayında bir tartı birimi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wazana وزن z "tarttı" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

veznedar

Farsça wazne-dār وزنه دار z "tartı görevlisi" sözcüğünden alıntıdır.

vıcık

"çamur sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

vıdı vıdı

"anlamsız konuşma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

vın

"uçma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.