vernik

veri

Türkiye Türkçesi ver- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

verim

Eski Türkçe bérim "veriş, verilen şey, borç" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bér- "vermek" fiilinden Eski Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

verizm

Fransızca verisme sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca verismo "(özellikle operada) gerçekçilik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca vero "gerçek" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen verus sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *weh₁-ro-s (*wē-ro-s) biçiminden evrilmiştir.

vermut

Fransızca vermout "pelin bitkisiyle tatlandırılmış şarap" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca Wermut "pelin bitkisi, bu bitkiyle tatlandırılmış şarap" sözcüğünden alıntıdır.

vernaküler

Fransızca vernaculaire "yerli halka özgü olan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince vernaculus "«hane çocuğu», yerli, yerel" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince verna "sahibinin evinde doğmuş olan köle" sözcüğünün küçültme halidir.

vernik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Tıngır & Sinapian, Istılahat Lugati, 1892]
Vernis [Fr.]: verniç, rugan, vernik. [ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
verni: Hava ve rutubetin tesirinden muhafaza etmek ve parlatmak için bazı şeylere sürülen cila.

Köken

Yunanca verníki βερνίκη z "parlatıcı reçine" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Orta Yunanca veroníkē veya verníkē βερονίκη/βερνίκη z "sandarak ağacı, bu ağacın reçinesi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Bereníkē Βερενίκη z "«zafer veren», Makedonca bir kadın adı, Mısır hükümdarı 2. Ptolemaios'un (MÖ 282-246) anası" özel adından türetilmiştir.

Ek açıklama

İtalyanca vernice, Fransızca %,vernis, İngilizce varnish (aynı anlamda) biçimleri nihai olarak Yunancadan alıntıdır. Türkçede 20. yy başlarında İtalyanca ve Fransızca biçimlerin de kullanıldığı görülüyor.

Bu maddeye gönderenler

vernisaj


24.06.2015
vernisaj

Fransızca vernissage "1. vernikleme, 2. resim sergisi açılışı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vernis "vernik" sözcüğünden +age ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince veronice "sandarak ağacı reçinesi" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Eski Yunanca berenikḗ βερενική z sözcüğünden alıntıdır.

versatil

Fransızca ve İngilizce versatile "dönücü, değişken" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince versatilis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince versare "döndürmek" fiilinden +()bilis ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince vertere, vers- "dönmek, döndürmek" fiilinden türetilmiştir.

versiyon

Fransızca version "bir metnin yazılış ve yorumlanış biçimlerinden her biri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince versio "çeviri, yorum, tevil" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince vertere "dönmek, döndürmek, çevirmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wért- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wert- "dönmek, döndürmek" kökünden türetilmiştir.

vertebra

Latince vertebra "omur" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince vertere, vers- "dönmek, döndürmek" fiilinden türetilmiştir.

vertigo

Fransızca vertige veya Latince vertīgō "1. döngü, sarmal, 2. baş dönmesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince vertere, vers- "dönmek" fiilinden türetilmiştir.