velut

veliaht

Arapça walīy ˁahd ولي عهد z "«söz verilmiş yönetici», Abbasiler zamanında baştaki halife tarafından seçilen halefine verilen unvan" sözcüğünden alıntıdır.

velinimet

Arapça walīyu'n-niˁma(t) ولى النعمة z "nimet gözeten" sözcüğünden alıntıdır.

velodrom

Fransızca vélodrome "bisiklet yarış alanı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vélocipède "bisiklet [esk.]" ve Fransızca hippodrome "at yarışı alanı" sözcüklerinin bileşiğidir.

velosipet

Fransızca vélocipède "bisiklet" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1862 Michaux kardeşler, Fr.) Fransızca sözcük Latince velox "hızlı" (NOT: Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *weǵ-s-lo- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *weǵ-2 "canlı ve diri olmak" kökünden türetilmiştir. ) ve Latince pede "ayak ile" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Latince sözcük Latince pēs, ped- "ayak" sözcüğünün -den (ablative) halidir. )

velur

Fransızca velours "bir tür kadife" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince villosus "saçlı, tüylü" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince vellus "pösteki, yapağı, yün" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂wĺ̥h₁-neh₂ (*awlḗ-nā) biçiminden evrilmiştir.

velut
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Osmanlıca: [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
velût: Doğurgan, dölcel.

Köken

Arapça wld kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *walūd ولود z "çok doğuran, doğurgan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça walada وَلَدَ z "doğurdu" fiilinin faˁūl vezninde ismi mübalağasıdır.

Daha fazla bilgi için velet maddesine bakınız.

Ek açıklama

Cumhuriyet döneminde zuhur eden Yeni Osmanlıca kelimelerdendir.


19.08.2015
velvele

Arapça wl kökünden gelen walwala(t) ولولة z "yaygara, kalabalık sesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük walwala ولول z "kalabalık sesi çıkardı" fiilinin faˁfaˁa(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır.

vendetta

Fransızca ve İngilizce vendetta "kan davası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen vendetta sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen vindicta sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince vindicare "dava etmek, bedel talep etmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince vindex, vindic- "davacı, kan davacısı" sözcüğü ile eş kökenlidir.

venom

İngilizce venom "yılan zehiri, her türlü zehir" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince venenum "aşk iksiri, her türlü iksir veya zehir" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince venus "aşk" sözcüğünden türetilmiştir.

ventil

İngilizce ventil "hava akımını kontrol eden kapakçık" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Geç Latince ventile "hava kapağı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince ventus "yel, hava akımı" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂wéh₁n̥ts (*awḗn̥ts) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂weh₁- (*awē-) "esmek" kökünden türetilmiştir.

Venüs

Fransızca Vénus "1. bir Roma tanrıçası, 2. bir gezegen" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Latince venus, vener- "1. aşk, sevişme eylemi, 2. aşk tanrıçası" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wénh₁-o-s (*wén-o-s) "arzu" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wenh₁- (*wen-) "arzulamak" kökünden türetilmiştir.