uskur

us

Oğuzca us "idrak, iyiyle kötüyü ayırma yetisi" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük Eski Türkçe u- "muktedir olmak, yapabilmek" fiilinden Eski Türkçe +Uz ekiyle türetilmiştir.

usan|mak

Eski Türkçe osan- "üşenmek, işi umursamamak" fiilinden evrilmiştir.

usare

Arapça ˁṣr kökünden gelen ˁuṣāra(t) عصارة z "öz suyu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaṣara عصر z "sıktı, sıkıştırdı, suyunu çıkardı" fiilinin fuˁāla(t) vezninde masdarıdır.

uskumru

Yunanca skúmbriοn σκούμβριον z "bir balık türü, scomber" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen skómbros σκόμβρος z sözcüğünden evrilmiştir.

uskuna

İngilizce schooner "bir tür yelkenli tekne" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1713 Andrew Robinson, İng. tekne yapımcısı.) İngilizce sözcük İngilizce scoon "su yüzeyinde kaydırmak, kayarak gitmek" fiilinden alıntıdır.

uskur
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mecmua-i Fünun (dergi), 1863]
üç kıta uskur vapuru [ Ahmed Mithat, 1900 yılından önce]
hatta uskurlarının yarısı yunus balıkları gibi vakit vakit sudan baş çıkararak döndükleri halde [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
usḳūr (İng.): pervanesi kıçında bulunan vapur, kıçtan çarklı buhar gemisi.

Köken

İngilizce screw "1. vida, 2. her türlü helezoni aygıt, gemi pervanesi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Fransızca escrove "dişi vida, civata somunu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince scrofa "dişi domuz" sözcüğünden evrilmiştir.


14.11.2017
usta

Farsça ustā veya ustād اوستا/اوستاد z "üstad" sözcüğünden alıntıdır.

ustura

Farsça usture استره z "traş bıçağı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça awestarag "ahşap yontma veya kumaş havı sıyırma bıçağı" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça awestardan, awestar- "traş etmek" fiilinden türetilmiştir.

usturlap

Arapça ṣtrlb kökünden gelen usṭurlāb اسطرلاب z "yıldızların konumunu ölçerek yer belirleme aleti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Yunanca astrólabon αστρόλαβον z "«yıldız tutan», usturlap" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca astḗr veya ástron αστήρ z "yıldız" ve Eski Yunanca lambánō, lab- λαμβάνω, λαβ- z "almak, tutmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

usturmaça

İtalyanca stramazzo "deniz taşıtlarında çarpma yastığı" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §632) İtalyanca sözcük İtalyanca strame "saman dolgulu şilte, hayvan yatağı" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince stramen "yaygı, şilte" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince sternere "yaymak, sermek" fiilinden +men ekiyle türetilmiştir.

usturup

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.