unvan

un

Eski Türkçe ūn "öğütülmüş tahıl, kırıntı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe uv- "ezerek öğütmek, kırıntı haline getirmek" fiilinden Eski Türkçe +In ekiyle türetilmiştir.

underground

İngilizce underground "yeraltı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce under "alt (edat)" (NOT: Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *n̥dʰér biçiminden evrilmiştir. ) ve İngilizce ground "yer" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *grundu-z biçiminden evrilmiştir. )

unplugged

İngilizce unplugged "1. fişi çekilmiş, 2. elektronik amplifikasyon olmaksızın çalınan canlı müzik" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce plug "1. tıpa, tıkaç, 2. elektrik fişi" sözcüğünden un+ önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Germence biçiminden evrilmiştir.

unsur

Arapça ˁṣr kökünden gelen ˁunṣur عنصر z "1. öz, soy, asıl, 2. (felsefede) varlığın özünü oluşturan dört ögenin her biri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaṣara عصر z "sıktı, özünü çıkardı" fiilinden türetilmiştir.

unut|mak

Eski Türkçe unıt- "unutmak" fiilinden evrilmiştir.

unvan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ömer b. Mezîd, Mecmuatü'n-nezâir, 1437]
zihī rahmet hitābı ki oldı bismillāhi ˁunvānı

Köken

Arapça ˁn kökünden gelen ˁunwān عنوان z "kenar yazısı, etiket, belirteç, simge, lakap" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁan عن z "üst, yan, üzeri (edat)" sözcüğünden türetilmiştir.


22.10.2014
update

İngilizce update "güncelleme, özellikle bir bilgisayar yazılımının yeni versiyonunu kullanıma sokma" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce up to date "bugüne uyarlanmış, güncel" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük İngilizce up "ileri, yukarı (edat)" ve İngilizce date "tarih" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Latince datum "«verildi», bir mektubun veya belgenin tanzim edildiği yer ve tarih için kullanılan deyim" sözcüğünden alıntıdır. )

upgrade

İngilizce upgrade "bir üst dereceye geçmek veya geçirmek" fiilinden alıntıdır. İngilizce fiil İngilizce grade "1. derece, basamak (isim), 2. derecelendirmek (fiil)" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince gradus "adım, basamak" sözcüğünden alıntıdır.

upload

İngilizce upload "bir dosyayı yerel bilgisayardan internete yükleme" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce up "yukarı" (NOT: Bu sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *up biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)upó "alttan yukarıya (edat)" biçiminden evrilmiştir. ) ve İngilizce load "yükleme" sözcüklerinin bileşiğidir.

ur

Orta Türkçe ur "yumru, tümör" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe urı "tohum, zürriyet, erkek evlat" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

uranyum

Yeni Latince uranium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1789 Martin Heinrich Klaproth, Alm. kimyacı.) Latince sözcük Uranus "1. Yunan mitolojisinde tanrıların atası, 2. 1781 yılında keşfedilen gezegen" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca ouranós ουρανός z "gökler, gökyüzü" sözcüğünden türetilmiştir.