ulu

ulak

Eski Türkçe ulaġ "menzil, posta, menzil atı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ula- "bağlamak, birleştirmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

ulam

Türkiye Türkçesi ula- "bağlamak, birleştirmek" fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

ulan

Türkiye Türkçesi oğlan sözcüğünden evrilmiştir.

ulaş|mak

Eski Türkçe ulaş- "bitişmek, buluşmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe ula- "bitiştirmek, buluşturmak" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

ulema

Arapça ˁlm kökünden gelen ˁulamāˀ علماء z "alimler, bilginler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁālim عالم z sözcüğünün fuˁalā vezninde çoğuludur.

ulu
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Orhun Yazıtları, 735]
özüm karığ boltım uluğ boltım [yaşlı oldum ulu oldum] Türkiye Türkçesi: ulalmak "büyümek" [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
Adını Fazlullah kodılar. Ulaldı, mektebe verdiler.

Köken

Eski Türkçe uluġ "yaşı ermiş (kişi), yüce, büyük" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe u- "muktedir olmak, gücü yetmek" fiilinden Eski Türkçe +lI(g) ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

Anlam ilişkisi için karş. Arapça balaġa "ulaşmak, erişmek", bāliġ "ergen, yetişkin". • TTü yeterlik fiilinin olumsuzu için kullanılan +A- eki (yapamadı, gidemez), ETü umak fiilinden evrilmiştir. Karş. Eski Türkçe közin körü umaġay "gözü göremeye", kılu usar "kılabilse".

Benzer sözcükler

ulu orta, uluğ, ululamak

Bu maddeye gönderenler

us, uz1 (uzlaş-, uzman)


23.06.2021
ulu|mak

Eski Türkçe ulı- "ulumak, yüksek sesle ağlamak" fiilinden evrilmiştir.

ulufe

Arapça ˁlf kökünden gelen ˁulūfa(t) علوفة z "harçlık, geçim parası, özellikle asker maaşı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalaf علف z "ot, hayvan yemi" sözcüğünün fuˁūla(t) vezninde çoğuludur.

uluhiyet

Arapça Alh kökünden gelen ulūhiyya(t) اُلوهيّة z "tanrılık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ilāh "tanrı" sözcüğünün masdarıdır.

ululemr

Arapça ūlū'-amr أولو الأمر z "iktidar sahipleri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça Alw kökünden gelen ūlū اُولُو z "yetenler, sahipler" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça alā ألا z "yetti, muktedir idi, ebildi" fiilinin çoğuludur.

ulum

Arapça ˁlm kökünden gelen ˁulūm عُلوم z "ilimler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁilm عِلْم z "ilim" sözcüğünün fuˁūl vezninde çoğuludur.