ufak

uçuç böceği

Türkiye Türkçesi uç- fiilinden türetilmiştir.

uçuk1

Türkiye Türkçesi sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çUk ekiyle türetilmiştir.

uçuk2
uçurtma

Türkiye Türkçesi uçur- veya uçurt- fiilinden +mA ekiyle türetilmiştir.

uçurum

Orta Türkçe uçurum "yar, düşülecek yer" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe uçur- "uçurmak, düşürmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

ufak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Hızır Paşa, Müntehab-ı Şifa, 1400 yılından önce]
koyun etin yā tavuk etin uvak doğrayalar Türkiye Türkçesi: ufacık [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
Ben uvacuk kuşları şekker ü bādām ü karanfül doldururam Türkiye Türkçesi: ufak tefek [ Lugat-i Halimi, 1477]
χurde [Fa.]: Uvak devek, pâre pâre ki her nesnenüŋ uvağına dérler Türkiye Türkçesi: ufalamak [ Meninski, Thesaurus, 1680]
ufaklamak, uvaklamak i.q. uvatmak Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ufaklamak, ufalamak: Pare pare etmek.

Köken

Türkiye Türkçesi uvak "ufalanmış, kırıntı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi uva- "ufalamak, ezerek kırıntı haline getirmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen uv- fiili ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için ov- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Tüm Türk dillerinde görülen Eski Türkçe uvşak > Türkiye Türkçesi uşak sözcüğünün TTü varyantıdır. uv-/ov- "ufalamak" fiiline eklenen +A- tematik ekinin işlevi anlaşılamadı.

Benzer sözcükler

ufacık, ufacık tefecik, ufak tefek, ufaklık, ufaktan ufağa, ufalamak, ufalak, ufalanmak, ufalatmak, ufanmak, ufanık, ufantı

Bu maddeye gönderenler

ufal-, uşak


17.09.2017
ufal|mak

Eski Türkçe uva- "ezerek kırıntı haline getirmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Al- ekiyle türetilmiştir.

UFO

İngilizce UFO "uçan daire" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce unidentified flying object "«teşhis edilemeyen uçan cisim»" sözcüğünün kısaltmasıdır.

ufuk

Arapça Afḳ kökünden gelen ufḳ اُفق z "uç, öte, dünyanın veya gökyüzünün ucu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça afaḳa "aştı" fiilinin fuˁl vezninde türevidir.

ufunet

Arapça ˁfn kökünden gelen ˁufūna(t) عفونة z "kokuşma, çürük su kokusu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁafina عفن z "kokuştu, çürüdü" fiilinin fuˁūla(t) vezninde masdarıdır.

uğra|mak

Eski Türkçe oġra- veya uġra- "1. kast etmek, hedeflemek, saldırmak, 2. rast gelmek, denk gelmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe uġur "kasıt, fırsat" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.