uç|mak

ubudiyet

Arapça ˁbd kökünden gelen ˁubūdiyya(t) عبوديّة z "kulluk etme, kölelik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁabada "kulluk etti, tapındı" sözcüğünün masdarıdır.

uca

Eski Türkçe uça "kuyruk sokumu" sözcüğünden alıntıdır. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe "son, bitim" sözcüğünden türetilmiştir.

ucube

Arapça ˁcb kökünden gelen uˁcūba(t) اعجوبة z "acayiplik, çok tuhaf şey, mucize" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁacīb "tuhaf" sözcüğünün fuˁūla(t) vezninde masdarıdır.

ucuz

Eski Türkçe uçuz "düşük, kolay, hor, değersiz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe uç- "düşmek" fiilinden evrilmiştir.

Eski Türkçe ūç "bitim yeri, son, kenar, sınır" sözcüğünden evrilmiştir.

uç|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: "ölmek" [ Orhun Yazıtları, 735]
kagan uçdukda özüm sekiz yaşda kaltım [kagan öldügünde ben sekiz yaşında idim] Eski Türkçe: "... uçmak" [ Irk Bitig, 900 yılından önce]
kuş oġlı uça aztı [kuş yavrusu uçup gitti] Eski Türkçe: "... düşmek" [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol anı attın uçurdı [attan düşürdü]

Köken

Eski Türkçe uç- "1. düşmek, ölmek, 2. teyeran etmek, havada yol almak, uçmak" fiilinden evrilmiştir.

Ek açıklama

"Düşmek" anlamı uçurum sözcüğünde korunmuştur.

Benzer sözcükler

uçman, uçucu, uçuk, uçurmak, uçuşmak

Bu maddeye gönderenler

uçak, uçarı, uçuç böceği, uçuk2, uçurtma, uçurum, ucuz


22.05.2019
uçak

Türkiye Türkçesi uç- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

uçarı

Türkiye Türkçesi uç- fiilinden türetilmiştir.

uçkur

Türkiye Türkçesi iç kur "iç kuşak, don kemeri" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kur "kuşak" sözcüğünden türetilmiştir.

uçmak

Eski Türkçe uştmaχ veya uçmak "cennet" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Soğdca ˀwştmğ "Hıristiyan ve Maniheist inançlarda cennet" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen vahişt sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Orta Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde vahişta- ahū- "kusursuz-varoluş, Zerdüşt inancında bir kavram" deyiminden alıntıdır.

uçuç böceği

Türkiye Türkçesi uç- fiilinden türetilmiştir.