turuncu

turnusol

Fransızca tournesol "1. günebakan çiçeği, ayçiçeği, 2. ayçiçeği veya başka bitkilerden elde edilen ve bir asitle birleştiğinde kırmızıya dönüşen koyu mor boya" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tourne au sol "güneşe döner" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca tourner "dönmek" ve Fransızca sol "güneş" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen sōl sözcüğünden evrilmiştir. )

turnuva

Fransızca tournoi "1. bir tür cirit oynu [esk.], 2. birkaç karşılaşmadan oluşan yarışma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tournoyer "kendi ekseni etrafında dönmek, döne döne gitmek" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir.

turp

(NOT: Eski Türkçe turma "turp veya havuç" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tur- fiilinden Eski Türkçe +Ip ekiyle türetilmiştir.

turşu

Farsça turş ترش z "ekşi veya tuzlu" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde tarşna- "kurumak, susamak" fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tr̥s-i̯é- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ters- "kurumak" kökünden türetilmiştir.

turta

İtalyanca torta "her çeşit pasta" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince torta "yuvarlak ekmek" sözcüğünden evrilmiştir.

turuncu
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
türüncī: Rutilus seu rutili coloris [turunç rengi].

Köken

Türkiye Türkçesi turunc sözcüğünden ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için turunç maddesine bakınız.


03.10.2017
turunç

Farsça turung veya turunc ترنگ/ترنج z "turunç, citrus medica veya citrus vulgaris" sözcüğünden alıntıdır.

tuş

Fransızca touche "1. dokunuş, 2. eskrimde kılıç değdirme, güreşte rakibin sırtını yere değdirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca toucher "dokunmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *toccare fiilinden alıntıdır. Geç Latince fiil ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

tuşe

Fransızca toucher "dokunuş" fiilinden alıntıdır.

tut|mak

Eski Türkçe tut- "tutmak, yakalamak, sahip olmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *turt- "durdurmak, bloke etmek" biçiminden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Eski Türkçe tur- "durmak" fiilinden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

tutam

Eski Türkçe tutam "bir el tutumu, deste" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen tutum sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Eski Türkçe tut- fiilinden Eski Türkçe +Am ekiyle türetilmiştir.