turp

turna

Eski Türkçe turña veya turunya "uzun bacaklı bir kuş" sözcüğünden evrilmiştir.

turne

Fransızca tournée "dolaşma, tur, raunt" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen tornata sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince tornare "dönmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir.

turnike

Fransızca tourniquet "dönme dolap, turnike" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tourner "dönmek" fiilinden türetilmiştir.

turnusol

Fransızca tournesol "1. günebakan çiçeği, ayçiçeği, 2. ayçiçeği veya başka bitkilerden elde edilen ve bir asitle birleştiğinde kırmızıya dönüşen koyu mor boya" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tourne au sol "güneşe döner" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca tourner "dönmek" ve Fransızca sol "güneş" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen sōl sözcüğünden evrilmiştir. )

turnuva

Fransızca tournoi "1. bir tür cirit oynu [esk.], 2. birkaç karşılaşmadan oluşan yarışma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tournoyer "kendi ekseni etrafında dönmek, döne döne gitmek" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir.

turp
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
turma: al-fucl [[turp. Aynı şekilde havuca da 'sarıġ turma' denir.]] Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
turp: al-fucl

Köken

(NOT: Eski Türkçe turma "turp veya havuç" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tur- fiilinden Eski Türkçe +Ip ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

Karş. Farsça turb تُرب (aynı anlamda). ▪ Doerfer, Türk. und Mong. Elementen im Neupersisch sf. 2:504-505 sözcüğün nihai kökeninin İrani olduğunu savunur. Ancak kanımızca turma biçiminin varlığı Türkçe kaynağa işaret eder. • Macarca torma "turp" bir Türk dilinden alıntıdır.


19.01.2019
turşu

Farsça turş ترش z "ekşi veya tuzlu" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde tarşna- "kurumak, susamak" fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tr̥s-i̯é- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ters- "kurumak" kökünden türetilmiştir.

turta

İtalyanca torta "her çeşit pasta" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince torta "yuvarlak ekmek" sözcüğünden evrilmiştir.

turuncu

Türkiye Türkçesi turunc sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.

turunç

Farsça turung veya turunc ترنگ/ترنج z "turunç, citrus medica veya citrus vulgaris" sözcüğünden alıntıdır.

tuş

Fransızca touche "1. dokunuş, 2. eskrimde kılıç değdirme, güreşte rakibin sırtını yere değdirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca toucher "dokunmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *toccare fiilinden alıntıdır. Geç Latince fiil ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.