toklu

tohum

Farsça tuχm تخم z "bitki tohumu, döl, soy" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen tōhm veya tohm sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça tauma- "aşiret, aile" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen taoχman- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe toká तोक z "bir kişinin soyundan gelenler" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tewk- "tohum vermek, soyunu sürdürmek" biçiminden evrilmiştir.

tok1

Eski Türkçe tok "dolu, doymuş" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tod- veya to- "doldurmak, doymak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

tok2

"sert ve pes darbe sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

toka

Eski Türkçe toku "kemer tokası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tokı- fiilinden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

tokat

Türkiye Türkçesi tokı- veya toka- "dövmek, vurmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Ut ekiyle türetilmiştir.

toklu
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
tok yılkı [boynuzsuz hayvan] (...) toklı [altı aylık koyun]

Köken

Eski Türkçe toklı "altı aylık koyun" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tokım "kesilecek hayvan" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Eski Türkçe tokı- "dövmek, bıçak çalmak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için doku- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Belki Eski Türkçe tok "kel, boynuzsuz?" ile ilgili olabilir. Her durumda sözcük yapısı muğlaktır.


25.03.2015
tokmak

Eski Türkçe tokımak "vurma aleti" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tokı- "vurmak" fiilinden Eski Türkçe +(A)mAk ekiyle türetilmiştir.

toksik

Fransızca toxique veya İngilizce toxic "zehirli" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen toxicum sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca toksikón τοξικόν z "ok ucuna sürülen özel zehir" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca tóksa τόξα z "ok" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir.

tokuş|mak

Eski Türkçe tokış- "dövüşmek, çarpışmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tokı- "dövmek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

tokyo

Tokyo "Japonya'da bir şehir" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Japonca tōkyō 東京 z "doğu başkenti" sözcüğünden türetilmiştir.

tolerans

Fransızca tolérance "tahammül" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tolérer "kaldırmak, tahammül etmek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen tolerare fiilinden alıntıdır. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *telh₂-seh₂- (*tel-sā-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *telh₂- (*tel-) "kaldırmak, tartmak, ağırlık taşımak" kökünden türetilmiştir.