titre|mek

tişört

İngilizce tee-shirt "T harfi şeklinde kesilmiş kısa kollu bluz" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce tee "T harfi" ve İngilizce shirt "gömlek" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Eski İngilizce scyrte "biçilmiş giysi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skeran "kesmek" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)ker-² "kesmek" biçiminden evrilmiştir. )

titan

Fransızca titane "1. Yunan mitolojiisinde bir dev, 2. kimyada bir element" veya Yeni Latince titanium "kimyada bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1795 Martin Heinrich Klaproth, Alm. kimyacı.) Bu sözcük Eski Yunanca títanos τίτανος z "ak toprak, kireç" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Akatça ṭīṭu "çamur, çömlekçi kili" sözcüğü ile eş kökenlidir.

titiz

Eski Türkçe titiz "keskin veya kekremsi (tat)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe titig "zonklama, titreşme" sözcüğü ile eş kökenlidir.

titr

Fransızca titre "yazı başlığı, unvan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince titulus "kitabe, yazıt, ün, unvan" sözcüğünden evrilmiştir.

titrasyon

Fransızca titration "bir kimyasal eriyikte bileşenlerin yoğunluğunu ölçme yöntemi, volümetrik analiz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca titrer "sıfat ve rütbesini belirlemek, adını koymak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca titre "unvan, sıfat" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

titre|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca Budist metinler, 1000 yılından önce]
başı titreyür Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
kişi tumlıġdın titreşdi [soğuktan titredi] Türkiye Türkçesi: [ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
Gerek didremek bize sögür bigi

Köken

Eski Türkçe titre- "(korku, soğuk veya öfkeden) bedenen sarsılmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe titiz "kekremsi veya öfkeli" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için titiz maddesine bakınız.

Ek açıklama

Sonseste z > r değişimi tipiktir.

Benzer sözcükler

titrek, titreşmek, titreşim, titreşime almak, titreşimli, titretmek


24.02.2015
tiyatro

Fransızca théatre "sahne gösterisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen theatrum sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca théatron θέατρον z "gösteri yeri, tiyatro" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca theáomai θεάομαι z "bakmak, seyretmek" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.

tiye al|mak

Türkiye Türkçesi ti "borazan sesi" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

tiz

Farsça ve Orta Farsça tīz veya tēz تيز z "1. keskin, sivri, 2. çabuk, hızlı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen taeça- veya taeja- sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe tic-, tigma तिज्, तिग्म z "keskin veya sivri olmak; sivri" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(s)tei̯g- biçiminden evrilmiştir.

tofu

İngilizce tofu "mayalanmış soya fasulyesinden elde edilen yiyecek" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Japonca aynı anlama gelen tōfu 豆腐 z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Çince dòufu 荳腐 z "«mayalanmış fasulya», a.a." sözcüğünden alıntıdır.

tohum

Farsça tuχm تخم z "bitki tohumu, döl, soy" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen tōhm veya tohm sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça tauma- "aşiret, aile" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen taoχman- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe toká तोक z "bir kişinin soyundan gelenler" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tewk- "tohum vermek, soyunu sürdürmek" biçiminden evrilmiştir.