titiz

tirsi

Yunanca thríssa veya fríssa θρίσσα/φρίσσα z "sardalyaya benzer bir balık, alosa fallax" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen thríssa θρίσσα z sözcüğünden evrilmiştir.

tirşe

Farsça turşa veya turşak ترشه/ترشك z "ekşi bir ot, kuzu kulağı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça turş ترش z "ekşi" sözcüğünden +a ekiyle türetilmiştir.

tiryak

Farsça tiryāk ترياك z "1. panzehir, 2. (mec.) afyon" sözcüğünden türetilmiştir. Farsça sözcük Eski Yunanca thēriakē θήριακη z "Pontus kralı Mithridates'e atfedilen anti-zehir" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca thḗrion θήριον z "zehirli yılan" sözcüğünden türetilmiştir.

tişört

İngilizce tee-shirt "T harfi şeklinde kesilmiş kısa kollu bluz" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce tee "T harfi" ve İngilizce shirt "gömlek" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Eski İngilizce scyrte "biçilmiş giysi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skeran "kesmek" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)ker-² "kesmek" biçiminden evrilmiştir. )

titan

Fransızca titane "1. Yunan mitolojiisinde bir dev, 2. kimyada bir element" veya Yeni Latince titanium "kimyada bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1795 Martin Heinrich Klaproth, Alm. kimyacı.) Bu sözcük Eski Yunanca títanos τίτανος z "ak toprak, kireç" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Akatça ṭīṭu "çamur, çömlekçi kili" sözcüğü ile eş kökenlidir.

titiz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
titiz [[tadı acı/kekremsi olan her şey, örneğin halile otu veya benzeri]] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
titiz: çekişgen ādem. Rixosus homo, iracundus, morosus. [öfkeli ve huysuz kişi] Türkiye Türkçesi: [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
titiz: (...) zor memnun olur, müşkülpesend. Türkiye Türkçesi: [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
titiz: En ince ayrıntılara kadar önem veren kimse.

Köken

Eski Türkçe titiz "keskin veya kekremsi (tat)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tit- "direnmek, dik bakmak" sözcüğünden +Iz ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

20. yy başlarına dek olumsuz anlamı ağır basan bir sıfat iken, güncel kullanımda olumlu anlam kazanmıştır.

Benzer sözcükler

titizlenmek

Bu maddeye gönderenler

tedirgin, titre-


10.08.2021
titr

Fransızca titre "yazı başlığı, unvan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince titulus "kitabe, yazıt, ün, unvan" sözcüğünden evrilmiştir.

titrasyon

Fransızca titration "bir kimyasal eriyikte bileşenlerin yoğunluğunu ölçme yöntemi, volümetrik analiz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca titrer "sıfat ve rütbesini belirlemek, adını koymak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca titre "unvan, sıfat" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

titre|mek

Eski Türkçe titre- "(korku, soğuk veya öfkeden) bedenen sarsılmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe titiz "kekremsi veya öfkeli" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

tiyatro

Fransızca théatre "sahne gösterisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen theatrum sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca théatron θέατρον z "gösteri yeri, tiyatro" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca theáomai θεάομαι z "bakmak, seyretmek" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.

tiye al|mak

Türkiye Türkçesi ti "borazan sesi" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.