tenkis

tenezzül

Arapça nzl kökünden gelen tanazzul تنزّل z "kendini indirme, alçalma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nazala نَزَلَ z "indi" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

tenfiz

Arapça nfḍ kökünden gelen tanfīḍ تنفيض z "delip geçmek, infaz etmek, yürürlüğe koymak" fiilinden alıntıdır. Arapça fiil Arapça nafaḍa نفذ z "girdi, nüfuz etti" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tenha

Farsça tanhā تنها z "yalnız" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça tan تن z "gövde, kişi" sözcüğünden türetilmiştir.

tenis

İngilizce tennis "raketlerle oynanan bir oyun" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca tenez "«tutunuz!», eskiden servis esnasında söylenen uyarı cümlesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Fransızca tenir "almak, tutmak" fiilinden türetilmiştir. Fransızca fiil Latince tenere, tent- "uzatmak, tutmak" fiilinden türetilmiştir.

tenkil

Arapça nkl kökünden gelen tankīl تنكيل z "kaçındırma, göz korkutma, başkalarının gözünü korkutmak amacıyla verilen ceza" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nakala نكل z "kaçındı" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tenkis
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
tenḳīṣ: Eksiltmek, nakıs etmek, azaltmak.

Köken

Arapça nḳṣ kökünden gelen tanḳīṣ تنقيص z "eksiltme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naḳaṣa نقص z "eksildi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için nakıs1 maddesine bakınız.


20.04.2015
tenkit

Arapça nḳd kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *tanḳīd تنقيد z "şiddetle iğneleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naḳada نَقَدَ z "gagaladı, iğneledi, söz dokundurdu" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tennure

Arapça ve Farsça tannūr تنّور z "fırın, tandır" sözcüğünden türetilmiştir.

tenor

Fransızca ténor "tiz erkek sesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca tenore "1. Ortaçağ çoksesli müziğinde melodinin sabit kısmını taşıyan ses, 2. tiz erkek sesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince tenere "uzatmak, tutmak" fiilinden +()ura ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ten- "germek, uzatmak" biçiminden evrilmiştir.

tensikat

Arapça nsḳ kökünden gelen tansīḳ تنسيق z "dizme, düzenleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nasaḳa نسق z "düzenledi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tensip

Arapça nsb kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *tansīb تنسيب z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nasaba نَسَبَ z "ilişkili veya orantılı idi, uygun idi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.