telafi

tekvin

Arapça kwn kökünden gelen takwīn تكوين‎‎‎‎ z "1. var etme, yaratma, 2. Tevrat'ın ilk kitabının adı (İng Genesis)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāna "var idi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tekzip

Arapça kḏb kökünden gelen takḏīb تكذيب z "yalanlama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaḏaba كذب z "yalan söyledi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tel

Ermenice tel թել z "iplik, sırma teli" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

tela

İtalyanca tela "seyrek dokunmuş kumaş, kanaviçe" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince tela "dokuma, kumaş" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tetḱ-(dʰ)lo biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tetḱ- "dokumak" kökünden türetilmiştir.

telaffuz

Arapça lfẓ kökünden gelen talaffuẓ تلفّظ z "söyleme, söyleyiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça lafaẓa لفظ z "artiküle etti, söyledi" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

telafi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
telāfī: tedārük e., bulmak. Assequi & studere seu conari assequi [tedarik etmek, sağlamaya çalılşmak]. Telāfīi taḳsīrāt: Studium assequendi defectūs [kusurları tamamlama gayreti].

Köken

Arapça lfw kökünden gelen talāfī تلافى z "bulma, sağlama, tedarik etme" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Arapça fiilin basit kökü mevcut değildir. Arapçasından farklı olan Türkçe güncel anlamı, telāfi-i taksīrāt "eksikleri yerine getirme, kusurları giderme" deyiminden türemiştir.


12.08.2014
telakki

Arapça lḳy kökünden gelen talaḳḳi تلقّٕ z "kabul etme, bulma, karşılama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça laḳā لَقَا z "buluştu, karşılaştı" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

telaş

Arapça lşy kökünden gelen talāşī تلاشى z "dağılma, dağılarak yok olma" sözcüğünden alıntıdır.

tele+

Fransızca télé+ veya İngilizce tele+ "[bileşik adlarda] uzak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca têlos τῆλος z "uzak" sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷél-o-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷel-² "çok eski, uzak" kökünden türetilmiştir.

telef

Arapça tlf kökünden gelen talaf تَلَف z "ziyan olma, boşa gitme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça talifa تَلِفَ z "ziyan oldu" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

teleferik

Fransızca téléférique "havada asılı kablo üzerinde hareket eden taşıt" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca têlos τῆλος z "uzak" ve Eski Yunanca phérō φέρω z "taşımak" sözcüklerinin bileşiğidir.