teşkil

teşekkür

Arapça şkr kökünden gelen taşakkur تشكّر z "şükretme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şakara شكر z "şükretti" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

teşerrüf

Arapça şrf kökünden gelen taşarruf تشرّف z "onurlanma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şarafa شَرَفَ z "öne çıktı, yükseldi, onur sahibi idi" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

teşevvüş

Arapça şwş kökünden gelen taşawwuş تشوّش z "bulanma, karışıklık, huzursuzluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şawwaşa شَوَّشَ z "karıştırdı" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

teşhir

Arapça şhr kökünden gelen taşhīr تشهير z "belli kılma, halk önüne çıkarma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şahara شهر z "belirdi, ünlendi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

teşhis

Arapça şχṣ kökünden gelen taşχīṣ تشخيص z "ayırt etme, kişileştirme, belirleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaχχaṣa شَخَّصَ z "şahıslaştırdı" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır. Bu sözcük Arapça şaχṣ شخص z "kişi, birey" sözcüğünün (II) fiilidir.

teşkil
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
teşkīl: Formare, figurare, effigiare. Yeni Osmanlıca: teşkilat [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
teşkīlāt: Tanzimat, ıslahata müteallik icraat.

Köken

Arapça şkl kökünden gelen taşkīl تشكيل z "biçimlendirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şakl شكل z "biçim" sözcüğünün tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için şekil maddesine bakınız.

Ek açıklama

Teşkilat sözcüğü 1900 tarihli Kamus-ı Türkî'de henüz "düzenlemeler, reformlar" anlamındayken, on yıl kadar sonra "düzenek, örgüt" anlamını kazanacaktır. Aynı anlam evrimi Fransızca organisation sözcüğünde görülür.

Benzer sözcükler

teşkilat, teşkilatlanmak, teşkilatlandırmak


21.10.2014
teşmil

Arapça şml kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *taşmīl تشميل z "kapsatma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şamala شَمَلَ z "kucakladı, kapsadı" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

teşne

Farsça taşne تشنه z "susamış, susuzluk çeken" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça tişnag "susamış" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde tarşna- "susuzluk" sözcüğü ile eş kökenlidir.

teşri

Arapça şrˁ kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *taşrīˁ تشريع z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şarˁ شَرْع z "yasa" sözcüğünün tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

teşrif

Arapça şrf kökünden gelen taşrīf تشريف z "şeref verme, onurlandırma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaraf شرف z "onur" sözcüğünün tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

teşrih

Arapça şrḥ kökünden gelen taşrīḥ تشريح z "1. yarıp açma, 2. şerh etme, bir metni açıklama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaraḥa شرح z "açtı, açımladı, açıkladı" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.