tavla2

tavır

Arapça ṭwr kökünden gelen ṭawr طور z "1. kez, döngü, 2. hareket şekli, tarz, usul, 3. ölçü, sınır" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭāra "döndü, dolandı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

tavil

Arapça ṭwl kökünden gelen ṭawīl طويل z "uzun" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭāla طال z "uzadı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

taviz

Arapça ˁwḍ kökünden gelen taˁwīḍ تعويض z "tazminat veya bedel ödeme, adak adama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāḍa عاض z "bedel etti" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tavla|mak

Türkiye Türkçesi tāb ver- "(metali) ateşte yumuşatmak veya cilalamak" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük Farsça tāb veya tāv تاب z "hararet, ısı" sözcüğünden alıntıdır.

tavla1

Arapça ve Farsça ṭavla طوله z "at ahırı, altı veya sekiz çift attan oluşan takım, eküri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Yunanca stávla στάβλα z "at ahırı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince stābulum veya stabula "durak, konak, barınak, özellikle hayvan barınağı" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince stāre, stāt- "durmak" fiilinden türetilmiştir.

tavla2
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
[ Meninski, Thesaurus, 1680]
tavla طوله, tavli طولى: Calculorum ludus, & eorum alveus, tabula lusoria [tavla oyunu ve tavla tahtası]

Köken

Farsça ṭawla طوله z "nard oyununun bir türü, tavla" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Yeni Yunanca aynı anlama gelen távli τάβλη z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince tabula "tabla, levha, oyun tahtası" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için tabla maddesine bakınız.

Ek açıklama

Bugünkü tavla oyunu 6. yy'da Bizans vakanüvisi Agathias tarafından τάβλη adıyla anılmış ve tarif edilmiştir. Yunanca isim Latinceden alıntıdır. Türkçe sonseste /a/, Farsça vasıtasıyla erken bir alıntı olduğunu düşündürür.


14.11.2019
tavsa|mak

Farsça tāv "demirin sıcak ve yumuşak hali, canlılık, kuvvet" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +sA- ekiyle türetilmiştir.

tavsif

Arapça wṣf kökünden gelen tawṣīf توصيف z "niteleme, tarif etme, vasıflandırma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waṣafa وصف z "niteledi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tavsiye

Arapça wṣy kökünden gelen tawṣiya(t) توصية z "öğüt, sipariş, vasiyet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waṣiya وَصِىَ z "öğütledi, sipariş etti, iş buyurdu" fiilinin tafˁīla(t) vezninde (II) masdarıdır.

tavşan

Eski Türkçe tavışġan "«seğirten», tavşan" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *tavış- "seğirtmek, koşturmak" biçiminden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

tavşancıl

Türkiye Türkçesi tavşan sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çIl ekiyle türetilmiştir.