tavla|mak

tavattun

Arapça wṭn kökünden gelen tawaṭṭun توطّن z "mesken edinme, vatan edinme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waṭana وطن z "ikamet etti" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

taverna

Yeni Yunanca tavérna ταβέρνα z "lokanta" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince taberna "han, yolculara hizmet eden yemekhane" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince tabula "masa" sözcüğü ile eş kökenlidir.

tavır

Arapça ṭwr kökünden gelen ṭawr طور z "1. kez, döngü, 2. hareket şekli, tarz, usul, 3. ölçü, sınır" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭāra "döndü, dolandı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

tavil

Arapça ṭwl kökünden gelen ṭawīl طويل z "uzun" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭāla طال z "uzadı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

taviz

Arapça ˁwḍ kökünden gelen taˁwīḍ تعويض z "tazminat veya bedel ödeme, adak adama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāḍa عاض z "bedel etti" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tavla|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Velâyetnâme-i Haci Bektaş, 1500 yılından önce]
filḥāl ḳudūmleri āteşe koyup tāvladılar [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
Esnāf-ı sırmakeşān: (...) kimi kalcı kimi çekiçci ve kimi haddeci ve kimi furuncu ve kimi tāvlayıcı [ Meninski, Thesaurus, 1680]
tāb virmek: Polire ad nitorem & acuere [cilalamak & bileğilemek] [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
tavlamak: kolay kazanç umudu vererek dolandırmak

Köken

Türkiye Türkçesi tāb ver- "(metali) ateşte yumuşatmak veya cilalamak" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük Farsça tāb veya tāv تاب z "hararet, ısı" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için tav2 maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

tavlanmak


10.06.2015
tavla1

Arapça ve Farsça ṭavla طوله z "at ahırı, altı veya sekiz çift attan oluşan takım, eküri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Yunanca stávla στάβλα z "at ahırı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince stābulum veya stabula "durak, konak, barınak, özellikle hayvan barınağı" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince stāre, stāt- "durmak" fiilinden türetilmiştir.

tavla2

Farsça ṭawla طوله z "nard oyununun bir türü, tavla" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Yeni Yunanca aynı anlama gelen távli τάβλη z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince tabula "tabla, levha, oyun tahtası" sözcüğünden alıntıdır.

tavsa|mak

Farsça tāv "demirin sıcak ve yumuşak hali, canlılık, kuvvet" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +sA- ekiyle türetilmiştir.

tavsif

Arapça wṣf kökünden gelen tawṣīf توصيف z "niteleme, tarif etme, vasıflandırma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waṣafa وصف z "niteledi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tavsiye

Arapça wṣy kökünden gelen tawṣiya(t) توصية z "öğüt, sipariş, vasiyet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waṣiya وَصِىَ z "öğütledi, sipariş etti, iş buyurdu" fiilinin tafˁila(t) vezninde (II) masdarıdır.