takke

takım

Türkiye Türkçesi tak- "eklemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

takıntı

Türkiye Türkçesi tak- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

takır

Eski Türkçe takır "nal sesi, çoklu sert darbe sesi" ses yansımalı sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük bir sözcükten türetilmiştir.

takip

Arapça ˁḳb kökünden gelen taˁḳīb تعقيب z "izleme, peşinden gitme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳaba عَقَبَ z "izledi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

takiye

Arapça wḳy kökünden gelen taḳiya(t) تقية z "1. sakınma, takva, 2. Şii fıkhında tehlikeden sakınma amacıyla dinini saklama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wiḳāya(t) وقاية z "koruma, sakınma" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Arapça waḳā وَقَا z "korudu, sakındı" fiilinden türetilmiştir.

takke
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"kenarsız başlık" [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
kaftanuŋı, taḳıyeŋi bırak, sol pelāsı egnüŋe al var git [ Meninski, Thesaurus, 1680]
tāḳye تاقيه: Pileus, mitra, pec. mulierum conjugatarum [özellikle evli kadınların giydiği bez başlık] (...) demir taḳyası تقيه: Galea ferrea [tas şeklinde demir başlık] [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
tāḳiye طاقيه: Terpuş gibi dikişli bezden ufak arakçın.

Köken

Arapça wḳy kökünden gelen taḳiya(t) تقية z "korunma, sakınma" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için takiye maddesine bakınız.

Ek açıklama

Yakın dönemde siyasi söyleme giren takiye sözcüğünün varyant telaffuzudur.

Benzer sözcükler

al takke ver külah


16.03.2020
takla

Arapça ḳlˁ kökünden gelen taḳlaˁ تقلع z "devirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳalaˁa قلع z "devirdi, yerinden söküp altüst etti" fiilinin masdarıdır.

taklavat

Türkiye Türkçesi takım taklavat deyiminden evrilmiştir. Türkçe deyim Türkiye Türkçesi tak- fiilinden türetilmiştir.

taklit

Arapça ḳld kökünden gelen taḳlīd تقليد z "aynısını yapma, kopyalama, bir modeli aynen izleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳallada قلّد z "kopyaladı, taklit etti" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

takometre

Fransızca tachéomètre veya İngilizce tachymetre "hız ölçer" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca taχýs veya taχeos ταχύς/ταχεος z "hızlı" sözcüğünden türetilmiştir.

takoz

Yeni Yunanca tákos τάκος z "herhangi bir şeyin ele gelir parçası, lokma, ağaç bloku" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İtalyanca tacco "ağaçtan yapılma ayakkabı topuğu, takunya" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük İspanyolca taco "tıkaç, ağaç tıpa veya kama, ağaçtan ayakkabı topuğu, bilardo ıstakası" sözcüğü ile eş kökenlidir.