takaza

takaddüm

Arapça ḳdm kökünden gelen taḳaddum تقدّم z "önden gitme, önceleme, rütbece başkasından önce gelme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳadama قدم z "önde veya önce idi" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

takallus

Arapça ḳlṣ kökünden gelen taḳalluṣ تقلّص z "büzüşme, (giysi) çekme, kısalma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳalaṣa قوص z "çekti, büzüştü" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

takas

Arapça ḳṣṣ kökünden gelen taḳāṣṣ تقاصّ z "kısas etme, göze göz dişe diş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāṣṣa "ödeşti, öç aldı" fiilinin tafāˁul vezninde (VI) masdarıdır.

takat

Arapça ṭwḳ kökünden gelen ṭāḳa(t) طاقة z "güç, kuvvet, mecal" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭāḳa طاق z "gücü yetti, yapabildi" fiilinden türetilmiştir.

takatuka

tak tuk "çoğul ağaç darbesi sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

takaza
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
ne taḳāżā eyler ise yolları [ Meninski, Thesaurus, 1680]
taḳāzī تقاضى seu usit. taḳāzā تقاضا: Exigentia, necessitas; compellere, urgere. [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
takaza: Başa kakma.

Köken

Arapça ḳḍy kökünden gelen taḳāḍā تقاضَى z "1. dava etme, 2. zorunlu kılma, gerektirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḍā قَضَا z "yargıladı" fiilinin tafāˁul vezninde (VI) masdarıdır.

Daha fazla bilgi için kaza maddesine bakınız.


04.05.2015
takbih

Arapça ḳbḥ kökünden gelen taḳbīḥ تقبيح z "ayıplama, kabahat yükleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabuḥa قبح z "kötü veya çirkin idi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

takdim

Arapça ḳdm kökünden gelen taḳdīm تقديم z "öne sürme, önceleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaddama قَدَّمَ z "öne sürdü" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

takdir

Arapça ḳdr kökünden gelen taḳdīr تقدير z "1. ölçü ve değer biçme, değer verme, beğenme, 2. kader, kısmet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳadara قَدَرَ z "gücü yetti, boy ölçüştü" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

takdis

Arapça ḳds kökünden gelen taḳdīs تقديس z "kutsama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳadusa قدس z "kutsal ve aziz idi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

takı

Türkiye Türkçesi tak- fiilinden Türkiye Türkçesinde +I(g) ekiyle türetilmiştir.