tırnak

tırkaz

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca tróχos τρόχος z "tekerlek, değirmen taşı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca tréχō, drom- τρέχω z "koşmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir.

tırlat|mak

tır veya tırıl "titreme sesi, zil sesi" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +At- ekiyle türetilmiştir.

tırmala|mak

Türkiye Türkçesi tırŋak veya tırmak "tırnak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +AlA- ekiyle türetilmiştir.

tırman|mak

Türkiye Türkçesi tırŋak veya tarmak "tırnak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An- ekiyle türetilmiştir.

tırmık

Eski Türkçe tırŋak veya tarmak "tırnak, pençe" fiilinden evrilmiştir.

tırnak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Irk Bitig, 900 yılından önce]
toğan kuşuŋ tırŋakı ügüşüpen kalıyu barmiş [doğan kuşun tırnağı yaralanınca uçup gitmiş]

Köken

Eski Türkçe tırŋak "insan veya yırtıcı hayvan tırnağı" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Eski Türkçe /ŋ/ arasesi, Türkiye Türkçesi /n/ ve /m/ varyantlarını doğurmuştur. Karş. tırman-, tırmık. Halk ağızlarında görülen çırmık, çırmala- varyantlarının mahiyeti açık değildir.

Benzer sözcükler

katır tırnağı, tepeden tırnağa

Bu maddeye gönderenler

çırmık, sırnaş-, tırmala-, tırman-, tırmık, toynak


14.12.2015
tırpan

Yeni Yunanca drapáni δραπάνι z "ekin biçme aracı, tırpan" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen drépanon veya drápanon δρέπανον z sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca drepō δρεπω z "(ekin vb.) biçmek" fiilinden türetilmiştir.

tırrek

Kürtçe (Kurmanci) tirek "1. osuran, 2. (argo) kabadayı, caka satan kimse" sözcüğünden alıntıdır. Kürtçe sözcük Kürtçe (Kurmanci) tir "osuruk" sözcüğünden türetilmiştir.

tırs|mak

Kürtçe (Kurmanci) tirsîn "korkmak" fiilinden alıntıdır. Kürtçe fiil Eski Farsça aynı anlama gelen trsa- fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen tərəsa- fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tres- "korkmak, titremek" biçiminden evrilmiştir.

tırt

tır "titreme sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

tırtık

Türkiye Türkçesi tırt- "kırpmak, kenarından kesmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.