tömbeki

toz|mak

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *toz- "(toz) kalkmak, yükselmek" biçiminden evrilmiştir. Eski Türkçe biçim Eski Türkçe toġ- "kalkmak, yükselmek" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

toz1

Eski Türkçe tōz veya toğ "toz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen togusun sözcüğü ile eş kökenlidir.

toz2

Türkiye Türkçesi kulak tözü "kulağın dibi" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi töz sözcüğünden türetilmiştir.

töhmet

Arapça whm kökünden gelen tuhma(t) تُهمة z "suç isnat etme, suç kuşkusu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wahama وَهَمَ z "vehmetti, boş kuşkuya kapıldı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

tökezle|mek

Türkiye Türkçesi tökez "ayak kayması, düşeyazma" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

tömbeki
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ İstanbul Mahkemesi 121 no. Şeriye Sicili, 1816]
Tütüncü ve tembakocu taifesinden Ovanes veledi Arutin [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
tömbeki: Tahrifle Farisīye naklolunmuş kelimedir. Aslı tabako, tütün.

Köken

Farsça tunbak تنبك z "dürüm, lavaş parçasına dolanarak alınan lokma, tulum" sözcüğünden ekiyle türetilmiştir. Farsça sözcük Farsça tanbīdan تنبيدن z "burmak, dürmek" fiilinden türetilmiştir.

Ek açıklama

tabaco "tütün" sözcüğünden tahrif yoluyla oluşmuş dahi olsa Farsça yorumu reddetmek için bir neden görünmüyor.


14.11.2017
töre

Moğolca töre "yasa, özellikle Cengiz yasası" sözcüğü ile eş kökenlidir. Moğolca sözcük Eski Türkçe törü "düzen, yasa, örf" sözcüğü ile eş kökenlidir.

tören

Eski Türkçe töre "yasa, örf" sözcüğünden Yeni Türkçe +In ekiyle türetilmiştir.

törpü

Eski Türkçe törpig veya törpigü "yontma aracı, törpü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe törpi- "yontmak, törpülemek" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

töton

Fransızca teuton "Alman, özellikle eski Alman kavimleri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince Teutones "Romalıların Germen kavimlerine verdiği ad" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yüksek Almanca theuda "halk, kavim" sözcüğünden alıntıdır.

tövbe

Arapça twb kökünden gelen tawba(t) توبة z "tövbe etme, pişmanlık duyma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice twb kökünden gelen tawbā תובא z "geri dönme, özellikle günahtan dönme, tövbe etme" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Bu sözcük Arapça ṯawb ثوب z "geri dönme" sözcüğü ile eş kökenlidir. )