susam

suret

Arapça ṣwr kökünden gelen ṣūra(t) صورة z "1. görüntü, resim, imge, biçim, 2. insan yüzü" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice şūrəṭā שׁוּרְטָא z "çizgi, çizim" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 1542, 1629.) Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen uṣurtu sözcüğünden alıntıdır. Akatça sözcük Akatça eṣēru "çizgi veya resim çizmek" fiilinden türetilmiştir. (Kaynak: Chicago Assyrian Dictionary sf. 4.346 vd.)

sureta

Arapça ṣūratan صورتاً z "görünürde, şekil itibariyle" sözcüğünden alıntıdır.

sus|mak

sus veya sıs veya şış "susturma ünlemi" ünleminden türetilmiştir.

susa|mak

Eski Türkçe suvsa- "susamak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe suv "su" sözcüğünden Eski Türkçe +sA- ekiyle türetilmiştir.

susak

Eski Türkçe susġak "su kovası, kepçe" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe suvsı- "sulamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

susam
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
şırlağan bir yağdır ve aṣlı sūsamdır

Köken

Arapça simsim سمسم z "tohumlarından yağ çıkarılan susam bitkisi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça sūsam سوسم z "süsen, zambak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen şūmşəmā שומשמא z sözcüğünden alıntıdır. Aramice/Süryanice sözcük Akatça şamşammū "yağ otu" sözcüğünden alıntıdır. Akatça sözcük Akatça şamnu "yağ" ve Akatça şammu "ot, ilaç, şifalı bitki" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için süsen maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. şşmn, Hititçe şammamma, Arapça simsim (aynı anlamda). Eski Yunanca sēsamon biçimi bir Sami dilinden alınmıştır. ( ▪ Rafal Rosól, Frühe semitische Lehnwörter im Griechischen sf. 91). Batı dillerine Yunancadan geçmiştir. Türkçede öteden beri kullanılan sūsam biçimi, ilgisiz bir bitki olan sūsan "iris veya zambak" adından gelir.


25.03.2020
susta

İtalyanca sosta "durma, durdurma, durdurucu aygıt" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca sostare "durmak, duraklamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen substāre, substāt- fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince stāre, stāt- "durmak" fiilinden sub+ önekiyle türetilmiştir.

suş

Fransızca souche "1. ağaç gövdesi, özellikle ağaç kesildikten sonra geriye kalan kütük, 2. soy, soyağacı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Germence bir sözcükten alıntıdır.

suşi

Japonca sushi 寿司 z "yosuna sarılmış pirinç ve çiğ balıkla yapılan meze" sözcüğünden alıntıdır. Japonca sözcük Japonca edomae nigirizushi "«Edo usulü hızlı zushi», yosuna sarılmış pirinç ve çiğ balıkla yapılan meze" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Japonca narezushi "ekşitilmiş balık" sözcüğünden türetilmiştir.

sutyen

Fransızca soutien-gorge "göğüs desteği, göğüslük" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca soutenir "alttan tutmak, desteklemek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen sustinere, sustent- fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince tenere, tent- "tutmak" fiilinden sub+ önekiyle türetilmiştir.

suvar|mak

Eski Türkçe suvġar- "sulamak, su vermek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe suv sözcüğünden Eski Türkçe +(g)Ar- ekiyle türetilmiştir.